ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ
- ಜಾನಕಿ ಎಮ್.ಬ್ರಹ್ಮಾವರ
"...ಸತ್ತಿಗೆದಾತ್ ಮಲ್ಲೆ, ಪಣವುದಾತ್ ಪೊರ್ಲು , ಅರಿವಾಣೊದಾತ್ ಉರುಂಟು, ತಿರ್ತ ತುಳುನಾಡ್ ಬಾರಿ ಪೊರ್ಲು ತೋಜುಂಡು..." ಉಂದು ಪಂಜುರ್ಲಿ ಪಾಡ್ಡನೊಡು ಬರ್ಪಿನ ತುಳುನಾಡ್ದ ಬಣ್ಣನೆ.ಕಡಲದ ಕರೆ, ಗಟ್ಟೋದ ಪುಡೆ, ಕಾಡ್ಗುಡ್ಡೆ, ಪಾಡಿ, ಅಡ್ಕ, ಪದವು, ಪಡ್ಪು, ಬಯ್ಲ್, ಕುಮೆರ್ದ ಈ ನಾಡ್ ಪೊರುಲು ತೋಜಿಂಡಲಾ ಮುಲ್ಪದ ಬದ್ಕ್ ಬಂಗದನೇ... ಏರೊಂದು, ಜತ್ತೊಂದು, ಕಂಡದ ಪುಣಿಟ್ ಜಾರಂದಿಲೆಕ ಪಜ್ಜೆ ದೀವೊಂಡು, ತುದೆ-ತೋಡು ದಾಂಟೊಡು... ಮರಿಯಾಲದ ಬಸದ ಬಿರ್ಸ್, ಮೆಂಚಿ- ತೆಡಿಲ್, ಗಾಳಿ-ಬೊಲ್ಲದ ಬಿರ್ದೋಲಿ, ಅರೆಗಾಲದ ಉರಿದೊಂಬು ತಡೆತೊನೊಡು. ಪ್ರಕೃತಿಡಪ್ಪ ಪೊರುಂಬುದೇ ಬೆನೊಡು. ಅಂಚಾದ್ ಮುಲ್ಪದ ತುಳುವೆರೆಡ ಬಂಗೊಗು ತರೆಕೊರ್ಪಿನ, ತಯಿರೊಂಬಿನ ತಾಕತ್ ಬುಳೇಂಡ್. ಪ್ರಕೃತಿ ಮುನೀಂಡ ಮರಣ, ಪ್ರಕೃತಿನ್ ದಂಟ್ಂಡ ಕೇಡ್ ಪಣ್ಪಿನ ಅಕಲ್ಡ್ ಬಯಬಗ್ತಿ ಮೂಡ್ದ್, ಅಂಸಾಣಿದ ಕುದ್ರೆಗ್ ಕಡ್ಯಾಣ ಆಂಡ್.
ಪ್ರಕೃತಿದ ಸುಬಾವು ತೆರಿಯೊಂದು, ಪ್ರಕೃತಿಗ್ ಮುಟ್ಟ್ ಆದ್ ಬದುಕುನ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಮಲ್ತೊನ್ನಗದ ತುಳುವೆರ್ನ ಎಡ್ಡೆ ಆಚಾರ ಇಚಾರ, ರೀತಿರಿವಾಜಿ, ನೀತಿನೇಮ, ಜಾನಗೇನ, ನಂಬೊಳಿಗೆ, ನಡೊಳಿಗೆ, ಬಾಸೆ, ಬರವು, ಕಲೆ, ಗೊಬ್ಬು, ಧರ್ಮದಂಚಿನ ಸಂಗತಿಲ್ ಮಾತ ಸೇರ್ದ್ ತುಳು ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಆಂಡ್. ನೀರ್, ನಿಲ, ಮರಮಟ್ಟ್, ಬುಳೆಸಲೆ, ಪಕ್ಕಿ ಮುರ ಜಂತುಲು ಮಾತೆನ್ಲಾ ತರಕೊಂಬಿನ ಈ ಜನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ತುಳುವೆರೆನ ಆರೋಗ್ಯ, ಉಲ್ಲಾಸ್, ಸುಕ ನೆಮ್ಮದಿ ಕಾತೊಂದು ಪರಂಪರೆಡ್ದ್ ಪರತ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್,.... ಬುಳೇಂಡ್... ಕಾಲೊಡ್ದ್ ಕಾಲೊಗು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಸಂಪರ್ಕೊಗು ಬತ್ತ್ ದ್, ಪರಸ್ಪರ ಕೊರುದು ದೆತೊಂಬಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಒಂತೆ ಸಂಕೀರ್ಣಲಾ ಆಂಡ್.
19
