ಕುಲು ಮೆಕ್ಲೆ ತುಳುಟ್ಟ್ 'ಚ'ಕಾರಾದುಪ್ಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ, ಉದಾ:
ತರೆ-ಚರೆ
ತಿಗಲೆ-ಚಿಗಲೆ
ತಡಮೆ-ಚಡಮೆ
ಸಾರಗೆ-ಚಾರಗೆ
ಸಮ್ಮಾನೊ- ಚಮ್ಮಾಣೊ
ಒಣಸ್-ಒಣಚ್
ಜೋಕುಳು -ಜೇರ್ಕುಳು
ಇತ್ಯಾದಿ. ಅಂಚನೇ, ಈ ವರ್ಗೊದಕ್ಲ್ ತುಳುತ್ತ ಬೇತೆ ರೂಪೊಲೆಡುಪ್ಪುನ 'ನ-ಲ 'ಅಕ್ಷರೊಲೆನ ಬದಲ್ಗ್ 'ಣ-ಳ'ನ್ಲ ಉಪಯೋಗೊ ಮಲ್ಪುನವು ತೋಡುಂಡು, ಉದಾ:
ಎಲ್ಲೆ-ಎಳ್ಳೆ
ಕೋಲೊ-ಕೋಳೊ
ఆని-ಆಣಿ
ಇತ್ಯಾದಿ. ಅತ್ತಂದೆ ಆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ವಿಶೇಷವಾದುಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಪಾರಿಭಾಷಿಕ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಸಾಮಾನ್ಯ ತುಳುಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ 'ಕಂಡನಿ' ಪನ್ಪುನೆಕ್ 'ದಿಕ್ಕೆ, ಮೇರೆ, ಕೊರಗೆ', 'ಬುಡೆದಿ'ಗ್ 'ದಿಕ್ಕಳ್, ಮೇರ್ತಿ, ಕೊರಪ್ಪೊಳು', 'ಮದಿಮೆ'ಗ್ 'ಚುಳ್ಳೆಲ್'ಇತ್ಯಾದಿ.
ಸಾಮಾನ್ಯ ತೌಲನಿಕ ವಾಕ್ಯೊಲು
೧ಬ ಸಾ.. : ಅಗುಲು ಕಂಡನಿ ಬೊಡೆದಿ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉಲ್ಲೆರ್
ಬ.ಬ್ರಾ. : ಆಕುಳು ಪುರುಷ ರಾಮ್ಮಣಿ ಎಡ್ಡೆಡ್ ಉಳ್ಳೆರ್
ತೆ.ಸಾ. : ಆಕ್ಲ್ ಕಂಡಾಣಿ ಬುಡೆದಿ ಎಡ್ಡೆಟ್ ಉಳ್ಳೆ
ತೆ.ಬ್ರಾ : ಆಕ್ಳು ಮದಿಮಾಯೆ ಬುಡೆತ್ತಿ ಎಡ್ಡೆಟ್ ಇಳ್ಳೆರ್
೨. ಬ.ಸಾ.: ಕಂಗ್ಗ್ ಮಿತೆರ್ಯರ ತೀರಂದಿನಾಯಗ್ ಬಜ್ಜೆಯಿ ಕೊಯ್ಯರೆ ತೀರಾ?
14