ಧಾರ್ಮಿಕ ಆಚರಣೆದ ಪ್ರಭಾವೊ ಇಂಚಿನ ಕಾರಣಲೆಡ್ಡಾವರ ಬ್ರಾಣೆರೆ ತುಳು, ಸಂಸ್ಕೃತಶಬ್ದೊಲು ದಿಂಜಿದುಪ್ಪುನ ರೂಪಾದ್ ಬುಳೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಮಾತ್ರತ್ತಂದೆ, ಜಾತಿದ ಕಟ್ಟಕಟ್ಟಲೆಡ್ಡಾವರ ಬ್ರಾಣೆರೆ ತುಳು ಬಾಕಿ ತುಳು ರೂಪುಲನೊಟ್ಟೆಗ್ ಬೆರಕೆ ಆಪುನ ಸಂದರ್ಬೊ ಬಾರೀ ಕಮ್ಮಿತ್ಂಡ್.
ಈ ತುಳುಟ್ಟ್ ಸಂಸ್ಕೃತಶಬ್ದಲು ಲೆಕ್ಕೊದಾಂತಿನಾದ್ ಸೇರ್ದುಂಡು. ಕೆಲವು ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ರೂಪೊಡೇ ಸೇರ್ಂಡ ಕೆಲವು ಒಂತೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸರೂಪೊಡು ಬಳಕೆಡುಲ್ಲೊ. ಉದಾ: ಸಂಸ್ಕೃತೊದ 'ಪ್ರಸ್ರಾವ'ಬ್ರಾಣೆರೆ ತುಳುಟ್ 'ಪೋಸ್ರೋ' ಆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್! ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಶ್ರಾದ್ದ, ಷಷ್ಠಿ ಇಂಚಿನ ಶಬ್ದೊಲು 'ಶಾರ್ದೊ' ಸೃಷ್ಟಿ ಆಂಡ್. ಬ್ರಾಣೆರ್ ತುಳುಟ್ ಬೇತೆ ಭಾಷೆದ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಉಪಯೋಗೂ ಮಲ್ಪೊಡಾಂಡ ಹೆಚ್ಚಾದ್ ಆ ಮೂಲರೂಪೊಡೇ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ಪುವೆರ್. ಅತ್ತಂದೆ ದೇಸಿ ಶಬ್ದೊಲೆನ್ ಉಚ್ಚಾರ ಮಲ್ಪುನಗಲ ಲ-ಳ, ನ-ಣ, ಶ-ಷ-ಸ ಅಕ್ಷರೊಲೆ ವ್ಯತ್ಯಾಸ, ಅಲ್ಪಪ್ರಾಣ-ಮಹಾಪ್ರಾಣ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ಉಂದೆನ್ ಮಾತ ಸ್ಪಷ್ಟವಾದ್ ಪಣ್ಪೆರ್. ಉಂದು ಪೂರ ಬ್ರಾಣೆರೆ ತುಳುತ್ತ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಅಂಶೊಲು.
ನನೊಂಜಿ ವಿಶೇಷ ಸಂಗತಿ ಪಂಡ ತುಳುಟ್ಟ್ ಈತ್ನೆಟ ತಿಕ್ಕಿನ ಪ್ರಾಕ್ದ ಕಾವ್ಯೊಲು ಪೂರ ಬ್ರಾಣೆರೆ ತುಳುಟ್ಟೇ - ಅಯಿಟ್ಲ ತೆಣ್ಕಾಯಿದ ಬ್ರಾಣೆರೆ ತುಳುರೂಪೊ ಹೆಚ್ಚ ಇಪ್ಪುನ ತುಳು ಭಾಷೆಡೇ -ರಚನೆ ಆಯಿನವು.
೨. ಜೈನ ತುಳು :
ತುಳುವೆರೆ ಒಟ್ಟು ಸಂಖ್ಯೆಡ್ ಜೈನೆರೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಬಾರೀ ಕಮ್ಮಿ ಅಂದಡಲ ಆಕ್ಲೆನ ಸಂಸ್ಕೃತಿದ ಕೆಲವು ವಿಶಿಷ್ಟ ಲಕ್ಷಣೋಲೆಡ್ಡಾವರ ಆಕ್ಲೆ ತುಳು ಬಾಕಿದಕ್ಲೆನ ತುಲುಡ್ದ್ ಬೇತೆ ಆದ್ ಉಂತುಂಡು. ಜೈನಮತೊಕ್ಕ್ ವಿಶೇಷವಾದುಪ್ಪುನ ಕೆಲವು ಆಚರಣೆಲನ, ಉದಾ: ಬಾಕಿ ತುಳುರೂಪೊಡು 'ತ'ಕಾರ 'ಸ'ಕಾರೊಡ್ಡು ಸುರುವಾಪುನ ಕೆಲವು ಶಬ್ದೊಲೆನ ಸುರುತ 'ತ/ಸ'ಕುಲು ಜೈನತುಳುಟ್ಟ್ 'ಹ'ಕಾರಾದುಪ್ಪುನೆನ್ ತೂವೊಲಿ. ಉದಾ:
ತರೆ - ಹರೆ
ತಿಗಲೆ - ಹಿಗಲೆ
ತಡಮೆ - ಹಡಮೆ
ಸಾರ್ - ಹಾರ್
12