ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಪುರುಬಾಲೆ
-ಉಡುಪಿ ತಾಲೂಕು ಮೂಡು ತೋನ್ಸೆ ಗ್ರಾಮದ ನೇಜಾರ್ದ, 85 ವರ್ಷ ತರ್ನಿ ನಲ್ಕೆದಾರನ ಹೇಳಿಕೆ (85 ವರ್ಷವಾಗಬಹುದು).
• ಎಂಕ್ಲು “ಪಾನಪಂಡಿತ ಪನ್ಪುನ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆದ ವೈದ್ಯ ಪದ್ಧತಿನ್ ಮಲ್ಪುವ, ಬಾಲೆಲೆನ ಸೀಕ್ಗ್ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ಪ. ಪಡ್ಕೆ ಸಂಕಡ (ಫಿಟ್ಸ್), ಕಿರಾನಿ (ರಿಕೆಟ್ಸ್) ಇಂಚಿನ ಸೀಕ್ಲೆಗ್ ಮರ್ದ್ ಕೊರ್ದು, ಪಕ್ಕ ಗುನ ಮಲ್ಪುವಾ. ಕಷಾಯ, ಪೊಡಿಲೆನ್ ನಮ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪ.
• “ಕನ್ಯವು” ಪನ್ಪಿನ ಒಂಜಿ ಶುದ್ಧ ಮಲ್ಪುನ ಬೇಲೆನ್ ನಮ ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪ. ಮುಂಗುಲಿದ ತರೆಕ್ ಕಾಲಜೀರಿಗೆ, ಎಡ್ಡೆಮುಂಚಿ ಪಾಡ್ದ್ ನಾರ್ಪತೈನ್ ದಿನ ಮನ್ನಡ್ ಕೌಂತ್ದ್ ಐತ ರಸನ್ ಮಾತಾ ಸೀಕ್ಗ್ಲ ಕೊರ್ಪ. ಎಲ್ಯ ಬಾಲೆಲೆಗ್ ಭೂತ, ಪ್ರೇತ, ಕುಲೆತ “ಗಾಲಿ ಸೋಂಕನೆ” ಆಂಡ ಅತ್ತಡ ಮಲ್ಲ ಸೀಕ್ (ಮೈಲಿಗೆ) ಬಂಡ ಕಡೆಕ್ “ತೊರತ್ತ್ ದೆಪ್ಪುನ ಕ್ರಮ ಮಲ್ಪುವ.
•ಬಾಲೆಲೆನ ವಾಂತಿಗ್, ಅಶ್ವಥದ ಕೆತ್ತೆನ್ ಗೆಂಡಡ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಐಕ್ ನೀರ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕಡೆದ್ ಕೊರೊಡು.
•ಬಾಲೆದ ಉಗ್ಗು ಪಾತೆರಗ್ ಅಶ್ವಥ ಇರೆನ್ ಪೊತ್ತಾದ್ ಐತ ಬೊನ್ಯನ್ ತಿಗಟ್ ನಾಲಾಯಿಗ್ ತಿಕ್ಕೊಡು.
•ಬಾಲೆದ ಮೈತ್ ಪೊಡಿಗಜ್ಜಿ ಆಂಡ ಅಶ್ವಥ ಕೆತ್ತೆನ್ ಅರ್ಕಂಜಿ ನೀರ್ಡ್ ತರೆತ್ತ್ದ್ ಮೈಕ್ ಪೂಜೊಡು.
• ಅಮಾಸೆ-ಪುನ್ನಮೆದಾನಿ ಎಂಕುಲು ಗಿಡಮೂಲಿಕೆನ್ ಕನಪ.
•ಬಾಲೆ ಬೂರ್ದು ಮಲ್ಲ ಗಡಿ ಆಂಡ .. ಹಿಪ್ಪಲಿ, ಲವಂಗ, ಓಮನ್ ಸಣ್ಣ ಗುದ್ದುದು ಐತ ಪೊಡಿನ್ ಗಡಿಕ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕುಂಟುಡು ಕಟ್ಟ್ಂಡ ಪಕ್ಕ ಗುನ ಆಪುಂಡು.
•ದಡ್ಡಾಲ ಕೆತ್ತೆದ ರಸಕ್ ಎಣ್ಣೆ ಕೂಟುದು ಎಣ್ಣೆನ್ ಕಾಯ್ಪೋಡು. ಉಂದು ತೂ-ಟು ಪೊತ್ತಿನ ಗಾಯಗ್ ಪಾಡ್ಂಡ ಪಕ್ಕ ಗುನ ಆಪುಂಡು.
•ಕೇಪಲಪೂತ ರಸ, ಪಾಲೆ ಕೆತ್ತೆದ ರಸನ್ ಎಣ್ಣೆಡ್ ಕಾಯ್ತದ್ ಪೊತ್ತಿನ ಗಾಯ ಗಡಿ-ಗಡಿಕ್ ಪೂಜುಂಡ ಗುನ ಆಪುಂಡು.
•ಹೆಚ್. ಗೋಪಾಲ ರಾವ್, ಹಿರಿಯಡ್ಕ
•ಗುರ್ತ : ಹಿರಿಯ ಯಕ್ಷಗಾನ ಕಲಾವಿದ, ಮದ್ದಲೆ ಬೊಟ್ಟುನಾರ್, ಊರ್ದ ಮರ್ದ್ ತೆರಿನಾರ್, ಕೊರ್ಪುನಾರ್.
68