ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಪುರುಬಾಲೆ
5. ಪೆದುಪುನ ಕೊಟ್ಯ
ದುಂಬು ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಮಲ್ಲ ಸಾಗುವಲಿ ಮಲ್ಪುನಾಕ್ಲೆನ ಗುತ್ತು ಬರ್ಕೆದ ಇಲ್ಲಡ್.. ಪೆದ್ದಿನ ಪಿಲೆ ಇತ್ತಿನೈಡ್ದ್ ದೈವ ದೇವೆರೆಗ್ ಆಲೆನ ಮೈಲಿಗೆ, ಮುಟ್ಟ್- ಚಟ್ಟ್ ಆವರೆ ಬಲ್ಲಿಂದ್ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ದ್ ಕಿದೆಕ್ ತಾಗ್ದ್ ಪೆದ್ದರೆಗಾದ್ರ ಬೇತೆನೆ ಕೊಟ್ಯ ಕಟ್ಟೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಸುದ್ಧ ಆನ ಮುಟ್ಟ ಪದೆತಿ ಬೊಕ್ಕ ಮಡ್ಯಲ್ತಿ ಮಾತ್ರ ಆ ಕೊಟ್ಯಗ್ ಪೊಗ್ಗೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ.
ದುಂಬು ತುಳು ಜನಪದೆರ್ ಅಕುಲೆನ ವಾ ಒಂಜಿ ಎಡ್ಡೆ ಪಡ್ಕೆದ ಲೇಸ್ಗ್ ಮಡ್ಯಾಲೆ, ಮಡ್ಯಾಲ್ತಿನಾಕ್ಲು ಅಗತ್ಯವಾದ್ ಬರ್ಪುನಂಚಿನ ಕಟ್ಟ್ ಇತ್ತಂಡ್. ಆ ಕೋನೆದ ಗೋಡೆಗ್, ನೆಲಕ್ ದಪ್ಪಡ್ ಅಂಬಿಗ್ ಕರಿಪಾಡ್ದ್ ಗಟ್ಯೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಸಿಮಗಾಲಿ ಪೊಗ್ಯಂದಿಲೆಕ್ಕ ತಗ್ಗ್ ದ ಮಾಡ್ ಉಪ್ಪುಂಡು. ನಾಲ್ ಮುಲೆಡ್ದ್ ದ್ಲ ಕಾಯೇರ್ದ ಗೆಲ್ಲ್ ನ್ ಮಡ್ಯಾಲ್ತಿ ಕೌಂಪೊಂದಿತ್ತಲ್. ಭೂತ ಅತ್ತಡ ಕುಲೆತ ಗಾಲಿ, ಗುಲಿಗೆ, ದುಷ್ಟ ಶಕ್ತಿಲು ಕೋನೆಗೆ ಪೊಗ್ಗೆರೆ ಬಲ್ಲಿ ಪನ್ಪುನ ನಂಬಿಕೆಗಾದ್ರ, ಆ ಕೋನೆಗ್ ಎಲ್ಯ ಕಂಡಿ ಬೊಕ್ಕ ಎಲ್ಯ ಬಾಕಿಲುಪ್ಪುಂಡು.
ಆಕ್ಲೆನ ಮೈನೀರ್, ಪೀ ಪಡ್ಕೆದ ಶೌಚಕೂಪಗ್ ಮಡ್ಯಾಳ್ತಿಡ ಅಮೆಗುಂಡಿ ತೊಡಾದ್ ನಾಲ್ ಸುತ್ತಲಾ ತಟ್ಟಿ ಕಟ್ಟಾದ್ ನಡುಟ್ ಕುಲ್ಲರೆಗ್ ಪಲಾಯಿ ದೀದಿಪ್ಪೆರ್ಗೆ. ಬಂಜಿನಾಲೆಗ್ ಪೆದ್ದರೆಗ್ ಸುಲಭ ಅವರೆಗಾದ್ರ ಮೂಜಿ ತಿಂಗಲ್ ಆಯಿಬೊಕ್ಕ ದಿನ-ನಿಚ್ಚ ಕಡೀರದ ಬೇರ್, ಕೇಪುಲ ಪೂ, ಜೀರ್ದರಿತ ಕಷಾಯನ್ ಬೆಚ್ಚ ಬೆಚ್ಚ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೊಕ್ಕ ಅಕುಲು ಸುಲೊಭಡ್ ಪೆದ್ದೆರಾಗಾದ್ರ ಬಂಜಿನಾಲ್ ಪೆದ್ದುನ ಮುಟ್ಟಲಾ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಲೆಗೆ.
ದುಂಬು ಪೆದುಪನ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲು ವಾ ಊರ್ಡ್ಲಾ ಇತ್ತಿಜ್ಜಿ. ಇತ್ತಂಡ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಪೆಂಟೆಡ್ ಮಾತ್ರಗೆ. ಅಂಚಾದ್ ಊರುಡ್ ಬಿರ್ಸೆರಾದಿತ್ತಿನ ಪದೆತಿನಾಕ್ಲು ಇತ್ತೆರ್. ಬೇನೆ ಕೊರೆಗಾದ್ರ, ಕುಲ್ಲರೆಗ್ ಅಗೆಲದ ಮುಕಾಲಿಗೆ (ಮಣೆ) ಬೊಕ್ಕ ಕೈಕ್ ಪತ್ತರೆಗ್ ತೋರದ ಮನಿಪುದ ಬಲ್ಲ್ ನ್ ಪಕ್ಕಾಸ್ಗ್ ನೇಲಾವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬೇನೆ ಬರೆಗಾದ್ರ ಗಿಡಮೂಲಿಕೆದ ನೈನ್ ಬೆಚ್ಚನೀರ್ಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕ್ಷೀರಬಲ, ರಡ್ಡ್ ಬೊಟ್ಟನ್ ಪೇರ್ಗ್ ಪಾಡ್ದ್ ಕೊರೊಂದಿತ್ತೆರ್.
ಎಕ್ಕದಿರೆತ ರಸಟ್ ಕಾಯ್ತಿನ ಎಣ್ಣೆನ್ ಗಡಿ ಗಡಿಗ್ ಶರೀರಗ್ ಪೂಜೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಮೂಜಿನಾಲ್ ದಿನ ನಂಡ್ ಬೇನೆ ಬಂಡ, ಕೆಲವರೆಗ್ ಬೇನೆ ಕಾರ್ ಮೊಟ್ಟೆಡ್, ಬೆರಿಟ್, ಬಂಜಿಡ್ ಇಂಚ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ನಮುನೆಡ್ ಪೆದುಮುನ ಬೇನೆ ಬಪ್ಪುಂಡು.
ಬಾಲೆದ ಮಂಡೆ ತಿರ್ತ್ ಬೈಜಿಡ ಅನುಭವ ಇತ್ತಿನ ಪದೆತಿನಾಕ್ಲು, ಕೈಕ್ ನಂಜಾವಂದಿನ ಮರ್ದ್ದ ಎಣ್ಣೆನ್ ಮೊರಂಪು ಗಂಟ್ದ ಮುಟ್ಟ ಬಜ ಬಜ ಪೂಜಿದ್ ಬಂಜಿನಾಲೆನ ಶರೀರಗ್ ಕೈಪಾಡ್ದ್ ಮಂಡೆನ್ ತಿರ್ಗಾದ್ ಬಾಲೆನ್ ಒಯ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ಗೆ.
30
