ಳೆಡ್ ಕೊರ್ತಿನಾತ್ ವಿಸ್ತಾರೊದ ಕತೆ 'ಕಾವೇರಿ ಮಹಾತ್ಮೆ'. ಬಹುಶಃ ತುಳುಟ್ಟ್ಲ ಕವಿ ಈತೇ ಮಲ್ಲ ಕಾವ್ಯೊನ್ ಬರೆದಿಪ್ಪೊಡು. ಆಂಡ ನಂಕ್ ತಿಕ್ಕ್ನ ಮೂಲೊದ ಸುಮಾರ್ ಮೂಜನೇ ಒಂಜಿ ಭಾಗೊ ಮಾತ್ರೊ. ಆಜನೇ ಅಧ್ಯಾಯೊದ ಅಕೇರಿ, ಏಳ್-ಎಣ್ಮನೆ ಅಧ್ಯಾಯೊಳು ಪೂರ, ಒರ್ಂಬನೆ ಅಧ್ಯಾಯೊದ ಸುಮಾರ್ ಮುಕ್ಕಾಲ್ ಭಾಗೊ ಪತ್ತನೇ ಅಧ್ಯಾಯೊದ ಅಕೇರಿದ ಭಾಗೊ, ಬುಕ್ಕೊ ಪತ್ತೊಂಜನೇ ಅಧ್ಯಾಯೊದ ಆಜಿ ಪದ್ಯೊಳು ಮಾತ್ರೊ ತಿಕ್ಕ್ದ್ಂಡಾತೆ. ಪಂಡ ತಿಕ್ಕನ ಒಟ್ಟ್ ಆಜಿ ಅಧ್ಯಾಯೊಳೆಡ್ ಏಳ್,ಎಣ್ಮೊ - ಈ ರಡ್ಡ್ ಅಧ್ಯಾಯೊಳು ನಂಕ್ ಇಡಿಯಾದ್ ತಿಕ್ಕ್ದೊ, ಒರಿನ ಅಧ್ಯಾಯೊಳೆನ ಒಂತೆ ಒಂತೆ ಪದ್ಯೋಳು ತಿಕ್ಕ್ನವು ಒಟ್ಟ್ ಸೇರಾಂಡ, ಆಜನೆ ಅಧ್ಯಾಯೊಡ್ದ್ ಪತ್ತೊಂಜನೆ ಅಧ್ಯಾಯೊ ಮುಟ್ಟ ಒಟ್ಟ್ಗ್ ೩೪೩ ಪದ್ಯೊಳು ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್ಂದ್ ಪಣೊಲಿ. ತುಳು 'ಕಾವೇರಿ' ಕಾವ್ಯೊದ ಕತೆ ಮೂಲ ಸಂಸ್ಕೃತೊದವೇ ಆಂಡಲ ಆ ಕಾವ್ಯೊದ ಸರಿ ಅನುವಾದೊ ಅತ್ತ್. ಇಂದೆನ್ ಬರೆಯಿನ ಕವಿ ಮೂಲ ಕತೆತ್ತ ಆಧಾರೊಡು ಕಾವ್ಯೊ ಬರೆಯಿನಗ ತನ್ನ ಮನಸ್ ಬತ್ತ್ ನಂಚನೆ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ಟ್ ಕತೆನ್ ಬುಡ್ಪಾದ್ ಲ ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ಟ್ ಎಲ್ಯೆ ಮಳ್ತ್ ದ್ ಲ ಪಣ್ಪುನವು ತೋಜುಂಡು. ಅಂತೂ, ಕವಿ ಮುಳ್ಪ ಒಂಜಿ ರೀತಿಡ್ ಕತೆ ಪಣ್ಯರೆ ಬೋಡಾಯಿನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯೊನು ಉಪಯೋಗೊ ಮಳ್ತೊಂಡಿನವು ತೋಜುಂಡು.
ಕಾವೇರಿ ಕತೆತ್ತ ಸಾರಾಂಶೊ
ತುಳುಟ್ಟ್ ತಿಕ್ಕ್ ನ 'ಕಾವೇರಿ' ಕತೆ ಪೂರ ಇಜ್ಜಂದಿನೆಡ್ದಾವರೊ ಇಪ್ಪುನ ಒಂತೊಂತೆ ಕತೆನ್, ವಿವರೊಳೆನ್ ತಿಕ್ಕ್ ನ ಅಧ್ಯಾಯೊಳೆನ ಆಧಾರೊಡು ಕೋತ್ ದ್ ಪಣೊಡಾತೆ. ತುಳು 'ಕಾವೇರಿ' ಕತೆನ್ ಪೂರ ತೆರಿಯೊಣ್ಯರೆ ತುಳು ಕಾವ್ಯೊಡು ಇಜ್ಜಂದಿನ ಸಂಸ್ಕೃತೊದ ಮೂಲ ಕತೆ 'ಕಾವೇರಿಮಹಾತ್ಮೆ'ದ ಸುರುತ ಅಧ್ಯಾಯೊಳೆನ ಕಥಾಸಾರಾಂಶೊನ್ ಸುರುಟ್ ತೆರಿಯೊಣುನ ಎಡ್ಡೆ.
ತುಳು 'ಕಾವೇರಿ' ಕಾವ್ಯೊಡು ತಿಕ್ಕಂದಿನ ಸುರುತ ಐನ್ ಅಧ್ಯಾಯೊಳೆನ ಕಥಾ ಸಾರಾಂಶೊ ಸಂಸ್ಕೃತೊಡು ಇಂಚ ಉಂಡು:
ಒಂಜನೆದ ಅಧ್ಯಾಯೊ ನೈಮಿಷಾರಣ್ಯೊಡು ಋಷಿಕ್ಕ್ ಳ್ ಪೂರಾ ಸೂತನ ಅರುಕ್ಕ್ ಬತ್ತ್ ದ್ - 'ಎಂಕ್ ಳ್ ಗಂಗೆನ ಮಹಿಮೆನ್ ನಿನ್ನ ಬಾಯಿಡ್ದ್ ಕೇಂಡ್ ದ್ ತೆರಿಯೊ. ಇತ್ತೆ ಎಂಕ್ಳೆ ಗ್ ಈ ಕಾವೇರಿನ ಕತೆನ್ ಪಣೊಡುಂದ್ ಕೇಂಡೊಂಡೆರ್, ಸೂತೆ ಪಣ್ಪರ್ - 'ಒರೊ ಕೈಲಾಸೊಡು, ಪರ್ವತೊದ ಕೊಡಿಟ್ ಶಿವದೇವೆರ್ ಕುಳ್ಳ್ ದಿತ್ತೆರ್. ಆತನಗ ಪಾರ್ವತಿ ಬತ್ತ್ ದ್ 'ಎಂಕ್ ಸ್ಕಂದವನೊನು ತೂವೊಡುಂದ್ ಆಸೆ ಆವೊಂದುಂಡು' ಪಂಡೆರ್. ಅಯಿಕ್ಕ್ ಶಿವದೇವೆರ್ ನಂದಿನ ಮಿತ್ತ್ ಕುಳ್ಳಪಾವೊಂದು ಪಾರ್ವತಿನ್ ಲೆತ್ತೊಂದು ಸ್ಕಂದವನೊಕ್ಕ್ ಪೋದ್, 'ತೂಲ, ಉಂದುವೇ ಸ್ಕಂದವನೊ, ಈಡೆಗ್ ಇತ್ತೆ
