ಆರ್ ಉಡುಪಿದ ಮಧ್ವ ಸಿದ್ಧಾಂತ ಗ್ರಂಥಾಲಯತ್ತ ಪಾವಂಜೆ ಗುರುರಾಯೆರೆನ ಮಗಲ್ ಭಾರತಿನ್ ಮದ್ಮೆ ಆಯೆರ್. 1927ಡ್ ಪುಟ್ಟಿನ ತನ್ನ ಸುರುತ್ತ ಮಗಕ್ಕ್ ಆರ್, ವಾದಿರಾಜ ಪಂಡ್ದ್ ತನ್ನ ಅಮ್ಮೆರೆನ ಪುದರ್ ದೀಯೆರ್. ತನ್ನ ರಾಜಕೀಯ ಚಳವಳಡ್ದಾವರ ಪಲಯನಗಲೆಗ್ ತೊಂದರೆ ಆಪಿನಿ ಬೊಡ್ಚಿಂದ್ ಆರ್ ಪಣಿಯಾಡಿದ ಇಲ್ಲ್ ಬುಡ್ದು ಉಡುಪಿದ ಪೇಂಟೆಡ್ ಬುಡಾರ ಮಲ್ತೆರ್. ಸಾಕ್ಷಿದಗುಲು ಏರ್ಲಾ ದಾಂತೆ ಮೆಗ್ಗೆ-ಪಲಯನಗುಲೇ ಕುಲ್ಲುದು ಪಾತೆರ್ದ್ ಪಾಲ್ ಮಲ್ತೊಂಡೆರ್. ಉಡುಪುಡ್ ಪೇಜಾವರ ಮಠ ಮರ್ಗಿಲ್ದ, ಮಠೊಕು ಸೇರ್ದಿನ ಒಂಜಿ ಕಟ್ಟಣೊಡು ಪಣಿಯಾಡಿದಾರೆನ ಆಫೀಸ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಉಡ್ಪಿಡ್ ಆರ್ ಸಪ್ಲ್ಯೈ ಏಜೆನ್ಸಿ ಇನ್ಪಿನ ಅಂಗಡಿ, ಖಾದಿ ಭಂಡಾರ, ತುಳುನಾಡ್ ಪ್ರೆಸ್ ಸುರು ಮಲ್ತೆರ್. ಫಾ.ವೆಂ. ಆಚಾರ್ಯೆರ್ 1933ಟ್ಟ್ ಪಣಿಯಾಡಿದಾರೆನ ಅಂಗಡಿಡ್ ಉದ್ಯೋಗೊಗು ಸೇರ್ಯೆರ್.
೨
ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳ
ಪಣಿಯಾಡಿದಾರೆಗ್ ಕೆಂಪಂಗಿದಾರ್ಂದ್ ಅಡ್ಡ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. 'ಗಡಿನಾಡ ಗಾಂಧಿ' ಖಾನ್ ಅಬ್ದುಲ್ ಗಫಾರ್ಖಾನರ ಲೆಕ್ಕನೆ ಆರ್ ಕೆಂಪು ಅಂಗಿ ಪಾಡೊಂದಿತ್ತೆರ್.ಉಡುಪಿಡ್ ಸಾಂತ್ಯಾರ್ ಅನಂತ ಪದ್ಮನಾಭ ಭಟ್ (ಕವಿ ಎಸ್. ವೆಂಕಟರಾಜೆರೆನ ಅಮ್ಮೆರ್), ಸಿ.ಎ. ಪೈ ಕುಟುಂಬದಗುಲು ಬೊಕ್ಕ ಪಾಂಗಾಳ ನಾಯಕ್ ಕುಟುಂಬದಗಲೆನ ಒಟ್ಟುಗು ಪಣಿಯಾಡಿದಾರ್ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳೊಕ್ಕು ಸೇರ್ಯೆರ್.ಚಕ್ರವರ್ತಿ ರಾಜಗೋಪಾಲಾಚಾರ್ಯ, ಕೆ.ಕೆ. ಶೆಟ್ಟಿ, ಪೊಳಲಿ ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಡೆ, ಎನ್.ಎಸ್. ಕಿಲ್ಲೆ ಇಂಚ ಮಸ್ತ್ ಜನ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳಿತಗುಲು ಪಣಿಯಾಡಿದ್ದಾರೆನ ದೋಸ್ತಿಲಾದಿತ್ತೆರ್.
ಪಣಿಯಾಡಿದ್ದಾರೆನ ಕಾಲೊದ ತುಳುನಾಡ್ದ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳವಳತ್ತ ಒಂತೆ ಮಲ್ಲ ಸಂಗತಿಲೆನ್ ತೂಕ. ಆ ಕಾಲೊಡು (1920-30) ಕಾರ್ನಾಡ್ ಸದಾಶಿವ ರಾವ್, ಕೋಟ ರಾಮಕೃಷ್ಣ ಕಾರಂತ, ಡಿ.ಕೆ. ಭಾರದ್ವಾಜ, ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯ, ಹಿರಿಯಡ್ಕ ನಾರಾಯಣ ರಾವ್, ಆರ್.ಎಸ್. ಶೆಣೈ ಮೊಗುಲು ಬ್ರಿಟಿಷರೆನ ಎದ್ರ್ ನಡತೊಂದಿತ್ತಿನ ಚಳವಳೊಟ್ಟು ಬೆನೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಹಿರಿಯಡ್ಕ ರಾಮರಾಯ ಮಲ್ಯೆರ್ ಸತ್ಯಾಗ್ರಹ' ವಾರಪತ್ರಿಕೆ ನಡಪುಡೊಂದಿತ್ತೆರ್. 19225 ಕುಡ್ಲಡ್ ಕರ್ನಾಟಕೊದ ರಡ್ಡನೇ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಷತ್ ನಡತ್ಂಡ್. ಶ್ರೀಮತಿ ಸರೋಜಿನಿ ನಾಯ್ಡು ನೆತ್ತ ಅಧ್ಯಕ್ಷರಾದಿತ್ತೆರ್. 1923ಡ್ ಉಡುಪಿಡ್ ರಂಗನಾಥ ದಿವಾಕರ್ನ ಅಧ್ಯಕ್ಷತೆಟ್ಟ್ ದಕ್ಷಿಣ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆದ ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಷತ್ ಸೇರ್ಂಡ್. ಕುಂದಾಪುರೊಟ್ಟು 1925ಟ್ಟ್ ಕೂಡ್ಡಿನ ರಾಜಕೀಯ ಸಮ್ಮೇಳನೊಗು ಗಂಗಾಧರ ರಾವ್
3
