ಇಂಚಾ ಬೂತೊಲಾಯಿನ ಈ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿನ ಪಟ್ಟಿ ಬುಲೆವೊಂದೇ ಪೋಪುಂಡು. ಮಾತಾ ಬೂತೊಲ್ನ ಕತೆಟ್ಲಾ ಕರುವಾದಿಲು (ಅವರ್ಣೀಯರು) ಬೊಲ್ವಾದಿನಕ್ಲೆನ (ಸವರ್ಣೀಯರು) ಶೋಷಣೆಗ್ ಬಲಿಯಾಯಿನ ಸಂಗತಿ ನಗತ್ ತೋಜುಂಡು. ಭೂತದ ಸಂದಿ ಪಾಡ್ದನೊಲು ಈ ಮಣ್ಣ್ ದ ಮೂಲ ನಿವಾಸಿಲೆನ ಪರಿತಿರಿನ್ ಸಾರುನ ಮಹಾ ಕಾವ್ಯೊಲಾದುಲ್ಲ. ಈ ಪರತಿರಿನ್ ರಂಜನೀಯವಾದ್, ತಾಳಲಯ ಬದ್ಧವಾದ್ ಪಂಡ್ದ್ ನಲಿಪುನ ನಲಿಕೆದಕುಲು ನಿಜವಾದ್ಲಾ ಮಹಾನ್ ಇತಿಹಾಸಕಾರೆರ್.
ನಲಿಕೆದಕುಲು ಪುಟ್ಟು ಕಲಾವಿದೆರ್. ಕಲೆಪನ್ಪುನವು ಅಕ್ಲೆಗ್ ರಕ್ತಗತವಾದ್ ಬತ್ತದ್ಂಡ್.ಬೂತ ನಲಿಕೆದ ವಿದ್ಯೆನ್ ಕಲ್ಪಾವದ್ ಕೊರ್ಪುನ ಒವ್ವೇ ಪಾಠಶಾಲೆಲು ಇಜ್ಜಿ. ಗುರುಕುಲಿಜ್ಜಿ. ಬೂತ ನಲಿಕೆದ ತಾಳ ಬಕ್ಕ ಪಾಡ್ಡನದ ರಾಗೊಲೆಗ್ ಒವ್ವೇ ಪುದರುಲು ಇಜ್ಜಿ. ಈ ಮಹಾನ್ ಕಲೆ ನಲಿಕೆದಕುಲ್ನ ಸ್ವಂತಿಕೆಡ್ ಪುಟ್ಟೊನ್ನವು. ವಂಶ ಪಾರಂಪರ್ಯವಾದ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತಿನವು. ಅಮ್ಮಡ್ದ್ ಮಗಕ್, ಮಗಡ್ದ್ ಪುಳ್ಳಿಗ್ - ಇಂಚ ಈ ಕಲೆನ್ ತೂದು ಮನವರಿಕೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಕಲ್ತೊನ್ನವು. ಬೂತದ ಪಾಡ್ಡನೊಲೆಡ್ ಒವ್ವೇ ಮಾತ್ರ ಗಣೋಕುಲು ಇಜ್ಜಿ, ಆಂಡಾ ಪೊರ್ಲುದ ಸಾಹಿತ್ಯ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಕಡೆಟ್ ಆದಿಪ್ರಾಸ ಅಂತ್ಯಪ್ರಾಸಲಾ ಉಂಡು, ಮಾತೆಡ್ದ್ ಲಾ ಎಚ್ಚಾದ್ ಜನಕುಲೆನ ಮನಸ್ಸನ್ ಮಾನಾವುನಂಚಿತ್ತಿ ಇಂಪಾಯಿ ರಾಗವುಂಡು. ಬೂತದ ನುಡಿಗಟ್ಟುಲುಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಸಾಹಿತ್ಯ ಬೊಕ್ಕ ಪ್ರಾಸಲೆಡ್ ಕೂಡ್ದುಂಡು. ಮೋನೆದ ಬಣ್ಣಗಾರಿಕೆಡ್ ಕಲಾತ್ಮಕತೆ ಉಂಡು. ತಾರೆದ ತಿರಿಟ್ ಸ್ವತಃ ತಯಾರ್ ಮಲ್ಪುನ ಬೂತದ ದುತೈತೊಡು ಕೈಕುಸುರಿದ ಕುಸಲ್ಉಂಡು. ಒಂಜಿ ಇಡೀ ರಾತ್ರೆ ಏಕವ್ಯಕ್ತಿಯಾದ್ - ಶಕ್ತಿಯಾದ್ ಸರಾಗವಾದ್ ಪಾಡ್ಡನ ಪಂದ್ ನಲಿತ್ದ್, ದರಿತ್ದ್ ನಂಬಿನಕ್ಲೆಗ್ ಇಂಬು ಕೊರ್ಪಿನ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಡ್ ಪನೆರೆಗಾವಂದಿನಾತ್ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು. ಕೆಲವು ಬೂತೊಲೆಡ್ ಧಗಧಗ ಪೊತ್ತುನ ತೂಕು ಬೂರುನಿ (ಮುಕಾಂಬಿ ಗುಳಿಗೆ) ಕೆಂಪಾಯಿ ತೂತ ಗೆಂಡದ ಮಿತ್ತ್ ನಡಪುನಿ (ಗುಳಿಗೆ) ದೊಂದಿಡ್ ಮೈಕೈ ಸುಡೊನ್ನಿ, ಕರ್ಪೂರೊನು ನಾಲೈಡ್ ಪೊತ್ತಾವುನಿ (ಕಲ್ಲುರ್ಟಿ) ತಾರಾಯಿ, ಅತ್ತ್ಂಡ ಬಬ್ಬೆರೆನ್ ಪಾರಾದ್ ಪರಿಕೆ ತೋಜಾವುನಿ - ಇಂಚಿತ್ತಿ ನಾನಾ ನಮೂನೆದ ಸಾಹಸೊಲೆಡ್ ಬೂತ ಕಟ್ಟುನಾಯನ ಆತ್ಮಸ್ಥೆರ್ಯ ಅಡಕವಾದುಂಡು. ಬೂತ ನೃತ್ಯ ಪ್ರಕಾರೊಗು ತನ್ನವೇ ಆಯಿನ ಕೆಲವು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ ನಿಯಮೊಲು ಉಲ್ಲ. ಪಂಡಾ ಬೂತ ಕಟ್ಟುನ ವ್ಯಕ್ತಿ ಮಲ್ಪುನ ಶುದ್ದಾಚಾರ, ವೃತಾಚರಣೆ, ಬೂತಕಟ್ಟಿದ್ ಮಲ್ಪುನ ಕ್ರಮೊಲು - ಇಂಚಾ ಇಂಬೆತ್ತಿ ನಿಯಮೊಲು ಇತ್ತಿನೆಡ್ಡಾವರನೇ ನೆಕ್ 'ನೇಮ'
45