ತುಳು ಜಾನಪದ ಸಂಸ್ಕೃತಿಡ್ ಪುರುಬಾಲೆ
•ತೈದಿನ ಕುದ್ಕನ ಬೊಂಡುದುಲಾಯಿ ಎಕ್ಕ, ಆಡುಸೋಗೆ, ವಾಲೆಬೆಲ್ಲ, ವಿಷಮುಂಗುಲಿ, ನೆಕ್ಕಿ, ಈಶ್ವರ ಬೇರು ಉಂದೆನ್ ನುಂಗಾದ್ ಪೊಡಿಮಲ್ತ್ ದ್ ಜಿಂಜಾದ್ ಒಂಜಿ ಮಂಡಲ (ನಲ್ಪತ್ತೆಣ್ಮ ದಿನ) ಮುಟ್ಟ ಮಣ್ಣ್ ಡ್ ಕೌಂಪುವೆರ್ಗೆ. ಬೊಕ್ಕ ಅವೆನ್ ಗುಲಿಗೆ ಮಲ್ತ್ದ್ ಮಾತಾ ಸೀಕ್ಲೆಗ್ ಕೊರ್ಪೆರ್ ಗೆ.
•ಜನಪದರೆನ ಮಾಂತ್ರಿಕ ವಿದ್ಯೆದ ಆಚರನೆಲು ಭಾರಿ ಸೋಜಿಗ. ಸೀಕ್-ಸಂಕಟಲೆಗ್ ಗಿಡ ಮೂಲಿಕೆಡ್ ಗುನ ಮಲ್ಪೆರೆಗ್ ಉಂದೆನ್ ನಂಬ್ದ್ ಆಚರನೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತೆರ್ ನಂಬೊಂದಿತ್ತೆರ್.
•ಪ್ರಕೃತಿದ ಗುಟ್ಟುಲೆನ್ ತೆರಿದ್, ಸೀಕ್-ಸಂಕಟಲೆನ ಪಿರಿಕಟ್ಟೆಗಾತ್ರ.. ಕಣ್ಣ್ ಗ್ ತೋಜಂದಿನ ದೈವ-ದೇವೆರೆನ್ ನೆನಪುನ ಜನಮಾನಿನ ಗುನ-ಅಥರ್ವ ವೇದದಾತೇ ಪಿರಾಕ್ದ. ಬೊಕ್ಕ ಕಾಲಾನುಕ್ರಮಟ್ ಮಂತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಬೇತೆ ಬೇತೆ ರೂಪಾಂತರ ಆತಿನವು ಸ್ಪಷ್ಟ ಆಂಡಲಾ ಮುಲ್ಪ ಮಂತ್ರ ಚಿಕಿತ್ಸೆ ಪಂಡ ಜನಮಾನಿನ ಮನಸ್ಸಿಗ್ ಕೊರ್ಪುನಂಚಿನ ಮಾನಸಿಕ ಚಿಕಿತ್ಸೆಂದ್ ಪನೊಲಿ.
ಬಾಲೆಲೆನ ಗೊಬ್ಬುಲು
ತುಳು ಜನಪದ ಬಾಲೆದೊಟ್ಟುಗು ಗೊಬ್ಬುನ ಗೊಬ್ಬಾಟಿಕೆಗ್ ಜಿಂಜ ಮಹತ್ವ ಉಂಡು. ಜೋಕ್ಲು ಬಾಲೆಲೆನ ಮೌಖಿಕ ಪದತ ಸಾಹಿತ್ಯಡ್ ತುಳುಜನಪದರೆನ ಬಿರ್ಸಾತಿಕೆಲು, ಮರ್ಲ್ ಮಲ್ಪುನಂಚಿತ್ತಿನವು. ಬಾಲೆಲುನ ಸಾಹಿತ್ಯಡ್ ಅರ್ತಿ ಕುಸಾಲ್ ಉಂಡು, ನೀತಿ ಕತೆಕುಲುಂಡು, ಗೊಬ್ಬಾಟಿಕೆ ಉಂಡು, ಪುರಾಣ ಕತೆಕುಲುಂಡು.
ಜೋಕ್ಲೆನ ಪದ ಬೊಕ್ಕ ಗೊಬ್ಬುಪಂಡ ಕೆಲವೆರ್ ಪುಸ್ಕಂದ್ ಸಸಾರ ದಿಟ್ಟಿಡ್ ತೂಪಿನಾಕ್ಲೆ ಎಚ್ಚ. ಜೋಕ್ಲುನೊಟ್ಟುಗು ಗೊಬ್ಬುನಾಕ್ಲು ಅಪ್ಪೆ, ಅಮ್ಮೆ, ಅಜ್ಜ, ಅಜ್ಜಿ, ಬೊಕ್ಕ ಇಲ್ಲದಾಕ್ಲು ಗೊಬ್ಬುವೆರ್.
ಈ ಗೊಬ್ಬಾಟಿಕೆಗ್ ಬಾಲೆಲೆಗ್ ಉರು ಪೋಪುಂಡು. ಶಕ್ತಿ, ಯುಕ್ತಿ, ಪಗೆ, ದಗೆ, ಕೋಪ, ಅಲಿಕೆ, ನಲಿಕೆ, ತೆಲಿಕೆ, ಪಂಥ, ಪರಿಸರದ ಗುರ್ತ ಅರ್ಥ ಇಂಚಿನ ಮಾತಾ ಚಟುವಟಿಕೆಲು ಮೂಡುಂಡು. ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆ ಬಿರ್ಸಾತಿಕೆದ ತಿರ್ಲುಂಡು. ಇಲ್ಲಡ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಮಾಜೊಡು ಬೆರೆಕುನಂಚಿನ ಧೈರ್ಯ ಬಾಲೆಲೆಗ್ ಎಲ್ಲಿಡೇ ಬರ್ಪುಂಡು. ಸೋತುಂಡ.. ಗೆಂದುನ ಛದಿ ಬರ್ಪುಂಡು. ಇಂಚ ಬದ್ಕ್ ದ ಏರ್ತೆ ಬರ್ತೆದ ಮುಟ್ಟಿಕಲ್ಲಡ್ ಒಂಜೊಂಜೇ ಪೆಜ್ಜೆ ದೀವೊಂದು ದುಂಬು ಪೋವರೆಗ್ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಪುಂಡು.
104