ಕನ್ನಡನೇ ಬಳಕೆ ಆವೊಂದುಂಡು, ಅತ್ತಂದೆ ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ಲಾ ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು. ಹಳ್ಳಿಲೆಡ್ ಹೆಚ್ಚ ತುಳು ಬಳಕೆ ಆಪುಂಡು.
ಕೆಥೊಲಿಕ್ ಕ್ರೈಸ್ತೆರೆಡ್ ದುಂಬು ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಾಸೆದ ಪ್ರಾರ್ಥನೆಲು, ಪದೊಕ್ಕುಲು ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತಂಡ್. ಸತ್ಯವೇದಲಾ ಲ್ಯಾಟಿನ್ ಬಾಸೆಡೇ ಇತ್ತಂಡ್. ಆಂಡ ಇಂಚಿಪ್ಪ ಕೊಂಕಣಿಗ್ ತರ್ಜುಮೆ ಆದ್ ಇಡೀ ಬೈಬಲ್ ಕೊಂಕಣಿ ಬಾಸೆಡ್ ತಿಕ್ಕುಂಡು. ಅತ್ತಂದೆ ಕನ್ನಡ, ತುಳು, ಕೊಂಕಣಿ, ಇಂಗ್ಲಿಷ್ಡ್ ಪದೊಕ್ಲೆನ್ ಪನ್ಪೆರ್ . ರಾಗೊಲೆ ದಾಟಿಲು ಮಾತಲಾ ಪೋರ್ಚ್ಗೀಸ್ ಶೈಲಿಡ್ ಉಂಡು, ಆಂಡ ಪದೊಕ್ಕುಲು ದೇಶೀಯ ಶೈಲಿಡ್, ಜಾನಪದ ಶೈಲಿಡ್ ಉಂಡು.
ತುಳುನಾಡ್ಡುಪ್ಪು ಕ್ರೈಸ್ತರೆ ಮಾತೃ ಭಾಷೆ ತುಳು. ಅಂಚಾದ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನರಿನಕುಲು ದೇಶೀಯ ಬಾಸೆಗ್ ಹೆಚ್ಚ ಒತ್ತು ಕೊರ್ತರ್, ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ಮುದ್ರಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಇಜ್ಜಾಂದೆ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯೊಲೆನ್ ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿನ್ ಬಳಕೆ ಮಲ್ತೊಂದಿತ್ತಿ ಕ್ರಮೊನು ತೂದು ಮಿಶನರಿನಕುಲು ಕನ್ನಡ ಲಿಪಿಟ್ ತುಳುನು ಮುದ್ರಣ ಮಲ್ಪೆರೆ ಸುರು ಮಳ್ತೆರ್ . ಅಂಚಾದ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ 180ವರ್ಸೊಡು ದುಂಬೇ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯ ಸುರು ಆಂಡ್.ಅಂಚಾದ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್, ಶಿಕ್ಷಣ, ಧರ್ಮ, ಭೂತಾರಾದನೆ, ಪಾಡ್ಡನ, ಗಾದೆ, ನಿಘಂಟು, ವ್ಯಾಕರಣ, ಸಂಗೀತ, ಕ್ಷೇತ್ರ ಪರಿಚಯ, ಪುಲಮರ್ದ್ ಇಂಚ ಪ್ರತಿ ವಿಭಾಗೊಡುಲಾ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ ಸುರು ಆದ್ ಈತ್ ಮಲ್ಲ ಮಟ್ಟೊಡು ಬುಲೆಂಡ್, ಅಪಗ ಪ್ರಾರಂಭ ಆಯಿ ತುಳು ಸಾಹಿತ್ಯದ ಬುಳೆಚ್ಚಿಲ್ಡ್ ನಂಕ್ ಇತ್ತೆ 200 ವರ್ಷಡ್ದ್ ಪಿರವುಡು ಇತ್ತಿ ತುಳುತ್ತ ಪೊರ್ಲುದ ಗೇನೊನು ನೆನೆಪು ಮಲ್ತ್ ಕೊರ್ಪುಂಡು ಅತ್ತಂದೆ ಮದತ್ ಪೋಪಿ ಶಬ್ದಲೆ ಬಳಕೆನ್ ನಂಕ್ ನೆನೆಪು ಮಲ್ಪುoಡು.
1841ಟ್ಟ್ ಬಾಸೆಲ್ ಮಿಶನ್ ಪ್ರೆಸ್ಡ್ ಕ್ರೈಸ್ತರೆ ಧರ್ಮಗ್ರಂಥೋಲು, ಸಂಗೀತದ ಪುಸ್ತಕೊಲು ಪ್ರಕಟ ಅವೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅಪಗ ತುಳುತ್ತ ಬಳಕೆ ಹೆಚ್ಚ ಆದಿತ್ತಂಡ್. ದಾಯೆಪಂಡ ಅಪಗ ತುಳುನಾಡ್ಡ್ ತುಳು ಬಾಷೆ ಅತ್ತ್ ಡ ವಾ ಬಾಸೆಲಾ ಬಳಕೆಡ್ ಇತ್ತ್ ಜಿ . ದೇವಾಲಯೊಲೆಡ್ ಓದುನ ಬಾಸೆ ತುಳುವೇ ಆದಿತ್ತಂಡ್. ಪ್ರಾರ್ಥನೆ, ಬೋಧನೆ, ಸಂಗೀತ ಮಾತಲಾ ತುಳುಟ್ಟೇ ಇತ್ತಂಡ್ಡ್, ದೇವಾಲಯದ ಮದಿಪುಕೂಟದ ಮೀಟಿಂಗ್ ಮಾತಲಾ ತುಳುಟ್ಟೇ ನಡತೊಂದಿತ್ತ್ಂಡ್. ಅತ್ತಂದೆ ಐತ ದಾಖಲೆನ್ ತುಳುಟ್ಟೆ ಬರೆವೊಂದಿತ್ತೆರ್, 1836ಟ್ಟ್ ಕನ್ನಡ ಸಾಲೆಲು ಪ್ರಾರಂಭ ಅಂಡಲಾ ತುಳುವೆರೆಗ್ ಕನ್ನಡ ಅವು ಕರ್ಬದ ಕಡ್ಲೆ ಆದಿತ್ತ್ಂಡ್, ಐಕಾದ್ 1862ಡ್ದ್ ತುಳುನಾಡ್ದ ಶಾಲೆಲೆಡ್ ತುಳುಟ್ಟು ಕಲ್ಪಾರೆಗ್ಲಾ ಸುರು ಆಂಡ್. ಉಂದು 1890
