1920ಡು ಯಾನ್ ಬರೋಡಾ ಲೈಬ್ರೆರಿಡ್ ಉದ್ಯೋಗೊಗು ಸೇರಿಬೊಕ್ಕ ಅವಕಾಶ ತಿಕ್ಕ್ಂಡ್. ಬೂಕುಲೆನ ಸಾಯಲಾ ಮಸ್ತ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ರೆವರೆಂಡ್ ಜೆ. ಬ್ರಿಗೆಲ್ರೆನ "ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣ" (1872) ಅಂದಾಜ್ 1856ಕ್ ರವರೆಂಡ್ ತಾರೆ ಸುರು ಮಲ್ತ್ದ್ ರೆವರೆಂಡ್ ಎ. ಮೇನ್ನರ್ ಮುಗಿಪಾಯಿನ (1886) 'ತುಳು-ಇಂಗ್ಲಿಷ್ ನಿಘಂಟು' 1888ಟ್ಟ್ ಆರೇ ಬರೆದ್ ಅಚ್ಚ್ ಮಲ್ಬಾಯಿನ ಇಂಗ್ಲಿಷ್-ತುಳು ಶಬ್ದ ಕೋಶನ್ಲಾ ತಪ್ಪುಡು ತುಳು ಬಾಸೆನ್ ಸರಿಯಾದ್ ಕಲ್ಪೆರೆ ಸುರುಮಲ್ತೆ. ರೆವರೆಂಡ್ ಬ್ರಿಗಲ್ರೆನ ವ್ಯಾಕರಣ ಬೊಕ್ಕ ಶಬ್ದಕೋಶ ತೂದು ಎಂಕ್ ಪೂರ್ತಿ ತೃಪ್ತಿ ಆಯಜ್ಜಿ. ಮಿಶನ್ದಗುಲು ಬರೆದ್ ಅಚ್ಚ್ ಮಲ್ಪಾಯಿನ ಒಂತೆ ಬೂಕುಲೆನ್ ಓದಿಯೆ ಅಗುಲು ಪರಂಗಿದಗುಲಾದಿತ್ತೊಂದು, ಈ ಎಲ್ಯ ಬಾಸೆಡ್ ಮಲ್ತಿನ ಬೇಲೆನ್ ತೂದು ಎಂಕ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆಂಡ್. ಆಂಡಲಾ, ಈ ಎನ್ನ ಬೂಕುಗು ಮೂಲ ಗುರುಕುಲು ಅಗುಲೇಂದ್ ಪಂಡಲಾ ತಪ್ಪಾವಂದ್.
ಅಪಗನೇ ಸರಿಯಾಯಿನ ಒಂಜಿ ತುಳು ವ್ಯಾಕರಣನ್ ಬರೆವೊಡೊಂದು ಸಂಕಲ್ಪ ಮಲ್ತೆ. ಅಯ್ಯೋ ಬೋಡಾಯಿನ ಸಂಗ್ರಹ ಮಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆ. 1921ಟ್ ಮಾದರಿಗಾದ್ `ಸತೀ ಕಮಲೆ' ಇನ್ಪಿ ನಾವಲ್ ನ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡ್ ಬರೆಯೆ. ಉಂದೇ ಸಮಯೊಡು ಎನ್ನ ಒಂತೆ ದೋಸ್ತಿಲೆಗ್ ಬಂಧುಲೆಗ್ ತುಳು ಬಾಸೆಡೇ ಕಾಕಜಿ ಬರೆವೊಂದಿತ್ತೆ. ಎನ್ನ ಅಪ್ಪೆಬಾಸೆದ ಸೇವೆಡ್ ಎನ್ನ ತಾಕತ್ ಮೀರ್ದ್ ಬೇಲೆ ಮಲ್ಪುವೇಂದ್ ಎಂಕ್ ಉಮೇದ್ ಕೊರಿನಗಲೆನ ಪೈಕಿ ಸುರುತ್ತಾ ಶ್ರೀ ಎನ್.ಎ. ಶೀನಪ್ಪ ಹೆಗ್ಡೆರ್. ಆನಿಡ್ದ್ ಇನಿಮುಟ್ಟಲಾ ತನ್ನಡ್ದ್ ಆಯಿನಾತ್ ಬೇಲೆನ್ ಆರ್ ಮಲ್ತೊಂದೇ ಉಲ್ಲೆರ್. ಅಪ್ಪೆಬಾಸೆದ ಮೋಕೆಡ್, ರಾಜಕೀಯ ಪರಿಸ್ಥಿತಿಟ್ ಏತೇ ದುಡ್ಡುದ ಬಂಗ ಇತ್ತ್ಂಡಲಾ ಎನ್ನ ಉದ್ಯೋಗೊಗು ಎಣ್ಮೆನೀರ್ ಬುಡಿಯೆ. 1923ನೇ ಇಸ್ವಿ ಫೆಬ್ರವರಿಡ್ ಬೇರ ಮಲ್ತೊಂದು ಒಡ್ಪುಡೇ ಉಲ್ಲೇ. ಈ ವಿಚಾರಲಾ ರಾಜಕೀಯಲಾ ಒಟ್ಟಾವೊಂದಿನದ್ಗಲಾ, ಜನಸಾಯಲಾ ಧನಸಾಯಲಾ ಕಮ್ಮಿ ಆಯಿನೆಡ್ಡಾವರ ಹೆಚ್ಚಿದ ಬೇಲೆ ಮಲ್ತ್ ದ್ ಎನ್ನ ಧ್ಯೇಯೊಡು ದುಂಬರಿಯೆರೆ ಆಯಿಜ್ಜಿ. ಎನ್ನ ಮರ್ಲ್ನ್ ಮಸ್ತ್ ಜನಕ್ ಪತ್ತಾದ್ ಎನ್ನ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊಗ್ ಒಪ್ಪುನಗಲೆನ ಸಂಖ್ಯೆ ಜಾಸ್ತಿ ಆಪಿಲೆಕ್ಕ ಪ್ರಯತ್ನ ಮಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆ. (ಎಸ್.ಯು. ಪಣಿಯಾಡಿ, ೧೯೩೬, - ಕನ್ನಡೊಡ್ಡು ತುಳುಕ್ ಭಾಷಾಂತರ - ಮುರಳೀಧರ ಉಪಾಧ್ಯ)
ತುಳುವ ಮಹಾಸಭೆ
1928ನೆ ಇಸ್ಟಿದ ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ 23ನ ತಾರೀಕ್ದಾನಿ ಉಡ್ರಿಡ್ ಪಣಿಯಾಡಿದಾರೆನ ಉಮೇದ್ ತುಳುವ ಮಹಾಸಭೆ ಸ್ಥಾಪನೆ ಆಂಡ್. ತುಳುವ ಮಹಾಸಭೆ ಸುರುತ್ತ ವರ್ಸೊದ ಕಾರ್ಯಕಾರಿ ಸಮಿತಿ ಇಂಚ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ಅಂಜಾರ್ ರಾಮಣ್ಣ ಹೆಗ್ಗಡೆ (ಅಧ್ಯಕ್ಷ) ಎಸ್.ಯು. ಪಣಿಯಾಡಿ (ಕಾರ್ಯದರ್ಶಿ)
6
