ಮಲ್ಪಯ ಪಂಡ್‌ದ್' ಅಲ್ತ್ ಕಾರ್ ದೆಪ್ಪುನಗ ಅಲ್ಪ ಪ್ರಖ್ಯಾತವಾಯಿನ ಅಣ್ಣಪ್ಪ ಪನ್ಪಿ ಭೂತ ಕುಡ್ಲದ ಕದಿರೆ ದೇವಸ್ಥಾನೊಡು ಇತ್ತಿನ ಮಂಜುನಾಥ ಪನ್ಪುನ ಶಿವಲಿಂಗದ ಮಿತ್ತಭಾಗೊನು ದೆತ್ತ್ ಕನತ್ತ್‌ದ್ ಐನ್ ಅವುಲ್ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಲ್ಪಾದ್ ಅರೆನ್ ಅವುಲು ಕೆಲವು ಸಮಯ ಉಂತಾಯೆರ್. ಅಂಚಾದ್ ಅಲ್ಪದ ಲಿಂಗಗ್ ಮಂಜುನಾಥ' ಪನ್ಪಿ ಪುದರ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಪನ್ನುನ ಐತಿಹ್ಯ ಉಂಡು. ಧರ್ಮಸ್ಥಳದ ಕಯಿತಲ್‌ಡೇ `ಜಮಾಲಗಡ' ಪನ್ಪಿ ಒಂಟಿ ಕಲ್ಲ್‌ದ ಕೋಟೆ ಉಂಡು. ಅಯಿನ್ ಹೊಯ್ಸಳ ಅರಸೆ ಆಯಿನ 1ನೇ ನರಸಿಂಹೆ ಪನ್ಪುನಾಯೆ (ಕ್ರಿ.ಶ. 1141-1173) ಕಟ್ಟಯಿನ ಕಾರಣ ಅಯಿಕ್ಕ್ ನರಸಿಂಹಗಡ' ಪನ್ಪುನ ಪುದರ್ ಇತ್ತ್ಂಡಗೆ. ಅಯಿರ್ದ್ ಬೊಕ್ಕ ಬತ್ತಿನ ಟಿಪ್ಪು ಆವ್ವೇ ಕೋಟೆಗ್ ಅಯನ ಅಪ್ಪೆನ ಪುದರ್ ದೀನೆರ್ದಾವಾರ ಅವು 'ಜಮಾಲಗಡ' ಪಂಡ್‌ದ್ ಪುದರ್ ಆಂಡ್. ಅಯಿತ್ತ ಮುದೆಲ್‌ದ ಊರುಲ್ ಪೂರ ಜಮಾಲಾಬಾದ್ ಪಂಡ್‌ದ್ ಆಂಡ್. ಆ ಕೋಟೆಡ್ ಒಂಜಿ ಕೆದುಲಾ ಟಿಪ್ಪುನ ಕಾಲದ ಪಿರಂಗಿಲಾ ಇತ್ತ್ಂಡ್. ದುಂಬು ಆ ಊರುಡ್ ಜನಕ್ಕಲ್ ಬಾರಿ ಕಮ್ಮಿ ಇತ್ತೆರ್.
ಕಾರ್ಕಳಡ್ 41.5 ಫೀಟ್ ಎತ್ತರ ಉಪ್ಪುನ ಗೊಮ್ಮಟ ಮೂರ್ತಿದ ಬರಿಟ್ಟ್ ಉಪ್ಪುನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಶಾಸನೊಡು ಇಂಚ ಉಂಡು-
ಸ್ವಸ್ತಿ ಶ್ರೀ ಶಕಭೂಪತೇಸ್ತ್ರಿ ಶರಹ್ನೀಂದೋರ್ವಿರೋಧ್ಯಾದಿ ಕೃ
ದೃರ್ಷೇ ಫಾಲ್ಗುನ ಸೌಮ್ಯವಾರ ಧವಲ ಶ್ರೀ ದ್ವಾದಶೀ ಸತ್ತಥೌ
ಶ್ರೀ ಸಾಓಮಾನ್ಯಯ ಭೈರವೇಂದ್ರತನುಜ ಶ್ರೀ ವೀರಪಾಂಡೃಶಿನಾ
ನಿರ್ಮಾಪ್ಯ ಪ್ರತಿಮಾತ್ರ ಬಾಹುಬಲಿನೊ ಜೀಯಾತೃತಿಷ್ಠಾಪಿತಾ
ಅಯಿನ್ ಭೈರವ ವಂಶದ ವೀರಪಾಂಡ್ಯ ಪನ್ಪಿ ಅರಸು ಕ್ರಿ.ಶ.1432 ಫೆಬ್ರವರಿ 13ಕ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲ್ತೆ. ಅಲ್ಪನೇ ಉಪ್ಪುನ ಎಲ್ಯ ಬೆಟ್ಟಡ್ ಚತುರ್ಮುಖ ಬಸ್ತಿನ್ ಅವುವೇ ವಂಶದ ಇಮ್ಮಡಿ ಭೈರರಸು ಕಟ್ಟಾದ್ ಕ್ರಿ.ಶ. 1586 ಮಾರ್ಚ್ 16ತ ಬುಧವಾರದಾನಿ ಪ್ರತಿಷ್ಠೆ ಮಲ್ಪಯೆ. ಅವ್ವೆ ಅರಸು ಕ್ರಿ.ಶ. 1584ಟ್ ಸನಾತನ ಧರ್ಮದಕ್ಲೆಗಾದ್ ಅನಂತಶಯನ ದೇವಸ್ಥಾನನ್ ಕಟ್ಟಾದ್ ಕೊರ್ತೆ. ಈ ಅರಸು ಗಟ್ಟದ ಸೀಮೆದಕುಲು. ಅಕ್‌ಲೆಗ್ ಕಳಸಡ್ ರಾಜ್ಯ ಇತ್ತಂಡ್, ಗಟ್ಟದ ತಿರ್ತ್ ಕಾರ್ಕಳಡ್ ರಾಜ್ಯ ಇತ್ತಂಡ್‌ಗೆ. ಅಕ್‌‌ಲೆನ ಕಾರ್ಕಳ ರಾಜ್ಯದ ರಾಜಧಾನಿ ಕಾರ್ಕಳದ ಕಯಿತಲ್‌ದ ಪಾಂಡ್ಯನಗರ ಪಂಡ ಇತ್ತೆದ ಹಿರಿಯಂಗಡಿಡ್ ಇತ್ತ್ಂಡ್‌ಗೆ. ಅಕ್‌ಲ್ ಅಳಿಯಕಟ್ಟ್ ಸಂಪ್ರದಾಯದಕ್‌ಲ್. ಕಳಸದ ಕಲ್ಬರವುಡ್ ಇಂಚ ಉಂಡು-
ಅರಿರಾಯಗಂಡರಡಾವಣಿ ಶ್ರೀ ವೀರ ಹಿರಿಯ ಭೈರರ್ಸ
ಒಡೆಯರ್‌ನ ಮರ್ಮಯನಕುಲು ಬೊಂಮಲ ದೇವಿಯರ್‌ನ
ಜೋಕುಲು, ಯಿಂಮಡಿ ಭೈರರ ಒಡೆಯರ್ ಕಳಸ
ಕಾರಕಳದ ರಾಜ್ಯನ್ ಅಲೊಂದಿತ್ತೆರ್' -ಪನ್ಪಿ ಉಲ್ಲೇಖ ಉಂಡು.
ವೇಣೂರುಡು 35 ಫೀಟ್ ಎತ್ತರದ ಗೊಮ್ಮಟ ಮೂರ್ತಿ ಅಯಿತ್ತ ಕಯಿತ್ತಲ್
ರಾಷ್ಟ್ರಕವಿ ಗೋವಿಂದ ಪೈ / 15
