+ ಊರು (ಪೊಸಊರು) ಪುತ್ತೂರಾಂಡ್ಂದ್ ಕೆಲವು ವಿದ್ವಾಂಸೆರ್ ಪನ್ಸರ್, ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಪುತ್ತೂರುನು ಎಂಕೆಗ್ ಬುಡ್ಡು ಕೊರೊಡುಂದು ಕೊಡಗ್ದ ಅರಸಡ ಕೇನ್ನಗ ಆಯ 'ಹತ್ತೂರು ಕೊಟ್ಟರೂ ಪುತ್ತೂರು ಬಿಡೆ' ಪಂಡೆಗೆ, ಉಂದು ಪುತ್ತೂರಕುಲೆಗೊಂಜಿ ಅಭಿಮಾನೊದ ಸಂಗತಿ, ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರ್ ಪಟ್ರೊಡ್ಡು ಜಪ್ಪಯಿನವು ಜನೊಕುಲೆನ ಮನಸ್ಸಿಗ್ ಬೇನೆ ಆಂಡ್. ಉಂದು ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ದಬ್ಬಾಳಿಕೆಂದ್ ಸರಿ ಅರ್ಥಾಂಡ್, ಎಂಚಾಂಡಲಾ ಮಲ್ತ್ದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ್ ಮುಲ್ಪಡ್ ಬೆರಿ ಪತ್ತೊಡುಂದು ಆಲೋಚನೆ ಮಲ್ಲೆರ್, ಸುಳ್ಳೋಡು ಬಹುತೇಕ ಗೌಡ ಜನಾಂಗದಕುಲೇ ಇತ್ತಿನೆಡ್ಡಾವರ ಕೂಡುಕಟ್ಟಿದ ಪ್ರತಿಯೊಂಜಿ ಕಳತ್ತಾ ನೆತ್ತ ಬಗ್ಗೆನೇ ಚರ್ಚೆ ನಡತ್ಂಡ್, 1831 ಡ್ ನಡತಿ ಮೈಸೂರು ಒಡೆಯೊರೆನ ಪದಚ್ಯುತಿ, ಚಿಕ್ಕವೀರ ರಾಜೇಂದ್ರನ ಗಡಿಪಾರ್, ಸುಂಕ-ತೆರಿಗೆ ಹೆಚ್ಚಳ- ಇಂಚಮಾತ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಅತ್ರಾಣ ನಡತೊಂದುಪ್ಪುನಗನೇ ತುಳುನಾಡ್ಡೊಂಜಿ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ವಿರುದ್ಧ ಕ್ರಾಂತಿ ಲಕ್ಕವುನ ಎಡ್ಡೆಂದ್ ಮಾತ ನಾಯಕೆರ್ ಆಲೋಚನೆ ಮಲ್ಲೆರ್. ಈ ಪೊರ್ತುಗು ಹುಲಿಕುಂದ ನಂಜಯ್ಯ ಪನ್ಸಿನಾಯೆ ಬಡಕಾಯಿ ಭಾರತೊಗು ಪೋದು ಹೈದರಾಬದ್, ಡೆಲ್ಲಿ ಸೂರತ್ ಪೂರ ತಿರ್ಗ್ದ್ ಅಲ್ಪ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ ಬಗೆಟ್ ಜನೊಕುಲೆಗಿತ್ತಿ ಅಭಿಪ್ರಾಯೊನು ತೆರಿಯೊಂದು ಬತ್ತೆ, ಕೂಜುಗೋಡು ಕಟ್ಟೆಮನೆ ಪಟ್ಲರೆ ಇಲ್ಲಲ್ ಕೆಲವು ಗೌಡರಕುಲು ಸೇರ್, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ್ ಆಳೆನ ಕಡೆತಲ್ಲೇ ಮೋಸ ಮಲ್ಪೆ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆದುರು ಸೋಲ್ಪಯಿನ ಕತೆ, ಕಿತ್ತೂರ ಒರಿ ದೇಶ ಬಗ್ಗೆ ಸಂಗೊಳ್ಳಿರಾಯಣ್ಣ ಕಿತ್ತೂರ ಜನೊಕುಲೆನ್ ಒಟ್ಟು ಸೇರದ್ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ಎದ್ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ಲಿನ ಕತೆ ನೆನ್ನ ಪೂರ ಮನಸ್ಸಿಗೆ ಮುಟ್ಟುಲೆಕ ಪಂಡೆ. ನಂಜಯ್ಯ ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆ ವಿರುದ್ಧ ಹೋರಾಟ ಮಲ್ತದೇ ಕರಿಯೊಡುಂದು ಮಾತೆರೆಲ್ಲಾ ಒತ್ತಾಯ ಮತ್ತೆ. ಕೆದಂಬಾಡಿ ರಾಮಗೌಡನೇ ಈ ಕಾರ್ಯೊದ ಜವಾಬ್ದಾರಿವಹಿಸವೊನುಡುಂದು ಸಬೆಟ್ ನಿರ್ಣಯ ಆಂಡ್. ಹೋರಾಟ ಸುಳ್ಯಡು ಸುರು ಆವೊಡು, ದಂಡಯಾತ್ರೆ ಕುಡಲದಂಚಿ ಪೋವೊಡು, ಮಡಿಕೇರಿಗ್ ಪೋಂಡ ಜನಬೆಂಬಲ ತಿಕ್ಕಂದ್. ಅತ್ತಂದೆ ಸಾದಿ ಬಾರಿ ಬಂಜದವು. ಸುರುಕು ತುಳುನಾಡ್ನ್ ವಶಮಲ್ಲೊನುಗ. ಅಲ್ಪಗಟ್ಟಿ ಆಡತ್ತೆ ಸುರು ಆಯಿ ಬೊಕ್ಕ ಕೊಡಗ್ನು ಆಕ್ರಮಣ ಮಲ್ವುನೆಂದೇ ನಿರ್ಣಯ ಆಂಡ್. ಈ ಹೋರಾಟೊಗು ಕುಡುಮದ ಕುಮಾರಯ್ಯ ಹೆಗ್ಗಡೆ, ನಂದಾವರೊದ ಲಕ್ಷಪ್ಪ ಬಂಗರಸು, ವಿಟ್ಲದ ಡೊಂಬ ಹೆಗ್ಡೆ, ಕುಂಬಳೆದ ಸುಬ್ರಾಯೆ, ಇಂಚ ದಿಂಚ ಜನೊತ ಬೆರಿಸಾಯೊ ತಿಕ್ಕುನ ಅಂದಾಜಿ ಉಂಡು. ಅಕುಲೆಗ್ ಮಾತ ಓಲೆ ಬರೆದ್ ಬರರೆ ಪಂಡ್ದ್ ಬೆರಿಸಾಯೊ ಕೇನೊಡುಂದು ರಾಮಗೌಡೆ ಪಂಡೆ. ಆ ಕೆಲಸ ಯಾನ್ ಮಲ್ಲುವೆಂದ್ ಕೂಜುಗೋಡು ಪಟ್ಲರ್ ಒತ್ತೊಂಡೆರ್. 'ಆತಾನಗ ನಂಜಯ್ಯನ ಕುಡ ಒಂಜಿ ಆಲೋಚನೆ ಬತ್ತ್ಂಡ್ ಬಡಕಾಯಿ ಅಮರ ಸುಳ್ಯದ ಕ್ರಾಂತಿವೀರೆ ಕೆದಂಬಾಡಿ ರಾಮಗೌಡ 14
