ಅಂಸೋನೇ ಆ ನಾಟಕೊದ ಪ್ರತೀ ಪಾದ ಜೀವಂತಿಕೆಗ್ ಜೀವೊ ತುಂಬುನ ಸಕ್ತಿ. ಕಾಬೂಲಿವಾಲಾ ನಾಟಕೊ ಕಿನ್ಯ ಜೋಕುಲೆನ ಮನಸ್ ಗೆಲ್ಲುನಾವು. 'ಪಡಿಲ್ ಪಂಪ' ಕೆದಂಬಾಡಿದಾರನ ನನೊಂಜಿ ನಾಟಗೊ ಒಂಜಿ ಕಾಲೊಡು ವಿಜಯ ನಗರೊದ ಅರಸುಳು ಮೆರೆಯಿನ ಊರು ಇನಿತ್ತ ಹಂಪೆ, ಆನಿದ ಹಂಪೆ ಇನಿ 'ಪಡಿಲ್ ಪಂಪ' ಆತ್ಂಡ್. ನೆತ್ತ ವಿಷಯೊಟು ವಿಷಾದೊಗ್ ಸಂದಿನ ಕೃತಿಕಾರ ಆ ವಿಷಾದೂನೆ ಈ ನಾಟಕೊದ ವಸ್ತುಂದು ಗತೊಂದರ್, ಈ ನಾಟಕೊ ರಚನೆ ಆವೊಡಾಂಡ ಇತ್ತಿನ ಹಿನ್ನಲೆಲ್ ಕೃತಿಕಾರ ಕೃತಿ ಆರಂಭಿದ ರಸ್ಟ್ ಪಾತೆರೊಡು ಪಂಡೊಂದ. ವರ್ತಮಾನದ ಹಂಪೆನ್ ತೂಯಿನಗ ಆರೆಗಾಯಿನ ಬೇನೆ ಬೇಸರಿಕೆನ್ ಈ ನಾಟಕೊದ ರೂಪೊಡು ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೊರ್ತೆರ್. ಈ ನಾಟಕೊ ಆರೆನ ಸ್ವತಂತ್ರ ರಚನೆ ಆತ್, ನತ್ತ ಮೂಲೋ ಯಂ.ಆರ್. ಶ್ರೀನಿವಾಸ ಮೂರ್ತಿಲೆನ 'ನಾಗರಿಕ' ಪತ್ನಿ ನಾಟಕೊ ಆದುಂಡು, ನಾಗರಿಕ ನಾಟಕೊದ ಮೂಲ ಕತತ ಚೌಕಟ್ಟೋನ್ ದೀವೊಂಡಲಾ ಐತ ಉಡಾಲ್ಡ್ ದಿಂಜಿದಿನಿ ಮಾತ್ರ ತುಳುತ ಪಂಡ ಕೆದಂಬಾಡಿದಾರೆನ ಸತ್ತೋ - ತಿರ್, 'ಪಡಿಲ್ ಪಂಪೆ' ಹಾಳ್ ಹಂಪದ ಹಾಳ್ ಸಂಗತಿನ್ ಪಕ್ಷುನವೆ ಆದುಂಡು. ಅಂಚಾದ್ ಈ ನಾಟಕೊದ ಜಗತ್ತ್ ಹಾಳ್ ಹಂಪೆ, ಹಾಳಾದ್ ಪೋಯಿ, ಐಶ್ವದ ಒಡಲಾದಿತ್ತಿನ ಹಂಪೆನ್ ನನೂರ ನಮ್ಮ ಕಣ್ಣೆದ್ ಈ ನಾಟಕೊದ ಬುದ್ಯಂತೆ ಪಾತೊ ಉಂತಾಬೆ, ಇಡೀ ನಾಟಕೊ ಬುದ್ಯಂತೆ ಪತ್ನಿ ಪಾಮ್ರದ ಮೂಲಕೂ ವಿಸ್ತರಿಸೊಂದು ಪೋಪುಂಡು, ವರ್ತಮಾನದ ಎಚ್ಚರದ ನೆಲೆಟ್ ಬುದ್ಯಂತನ ಪಾತೊ ಇತ್ತ್ಂಡ ಗತಿದಾಂತೆ ಪೋಯಿ ವೈಭೋಗದ ಕಾಲೊದ ನೆನಪುದೇ ಮತಿದಾಂತೆ ಆದುಪ್ಪುನ ಪುರೋಹಿತ ವರ್ತಮಾನೊದ ಅಲ್ಪತನೊದ ಪ್ರತೀಕ ಆದುಲ್ಲ. ರುಸಿಕುಲು, ಮರೆತ ಪಾತೆರೊ, ಯಮೆ, ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರ ಕುಳೆ ಪಾತ್ರೋಳ ಮೂಲಕೊ ಒಟ್ಟಾದ್, ವರ್ತಮಾನ, ಪುರಾಣ, ಇತಿಹಾಸ ಮಾತಲ ನಮ್ಮೆದ್ ಬತ್ತುದ್ ನಿಲೆಪೊ, ಇಡೀ ನಾಟಕೊದ ತಂತೊನು ನೆನಪುಗು ಕೊನರುಂಡು. ಈ ಆಟಕೊದ ಬುದ್ಯಂತೆ ಬೊಕ್ಕ ವಿದ್ಯಾರಣ್ಯರನ ಪಾಳು ಸ್ಮಶಾನ ಕುರುಕ್ಷೇತ್ರದ ದ್ವಾಪರೆ ಬೊಕ್ಕ ಕಲಿನ ಪಾಳೆನಂಚನೆ ಮುಖಾಮುಖಿಯಾಪೊ ಕೆಲವೆರೆಗ್ ಪ್ರಜ್ಞಾವಂತೆ ಬುದ್ಯಂತೆ ಮರ್ಲೆಂದ್ ತೋಜಿನವು ಮುಲ್ಪ ಮಲ್ಲ ವ್ಯಂಗೊಂದೆ ಪನೊಲಿ, ಉಂದು ವಿಷಾರೊದ ಸಂಗತಿ ಉಂದೆ ವಿಷಾದೊನೆ ಇಡೀ ನಾಟಕೂದ ಉಪಲ್ಸ್ ಪರಿತೊಂದುಪ್ಪುನ 'ವಸ್ತು' ಸಂಗತಿ. ಈ ಪರಿಭಾವನದ ವಸ್ತು ವಿಷಯೊನು ನಾಟಕೊ ಸರಿಯಾಯಿ ರೀತಿಟ್ ಅಭಿವ್ಯಕ್ತಿ ಕೊರ್ಪುಂಡು. ತುಳು ಬಾಸೆದ ಸುರದ ಕಾದಂಬರಿ ೧೯೩೬ನೇ ಇಸವಿಡ್ ಯಸ್.ಯು. ಪಣಿಯಾಡಿಯೆ ಬರೆಯಿನ 'ಸತಿಕಮಲೆ' ಕಾದಂಬರಿ, ಅಯಿಡ್ದ್ ಬೊಕ್ಕೊ ತುಳು ಕೆದಂಬಾಡಿ ಜತ್ತಪ್ಪ ರೈ / 47
