ಉಂದೆಕ್ ಪೂರ್ವಭಾವಿಯಾದ್, ಸ್ವಾತಂತೊಗು ದುಂಬು, ಒಡಿಪು ಡ್ ಎಸ್.ಯು.ಪಣಿಯಾಡಿದಾರ್ ಮಲ್ಲಿನ ತುಳು ಚಳವಳಿ ಬೊಕ್ಕ ಸಾಹಿತ್ಯ ಕೃತಿಕ್ಕುಲೆನ ಪ್ರಕಟಣೆ ತುಳುತ್ತ ಪೊಸ ಸಾಹಿತ್ಯೋಗು ಒಂಜಿ ಪಂಚಾಂಗವಾದ್ ಒದಗ್ದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಅವೆಡ್ಸ್ ಬೊಕ್ಕ (ಸುಮಾರು 1959) ಪುಂಡೂರು ದಾಮೋದರ ಪುಣಿಂಚತ್ತಾಯೆರ್ "ಕುಂಬಳೆ ಸೀಮೆತ ಚರಿತ್ರೆ" ಬರೆಯಿನೆಕ್ಕಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಅರ್ಥ ಉಂಡು. ಉಂದತ್ತ ಒಟ್ಟೋಟ್ಟುಗೇ ನಮ್ಮ ಮುದೆಲ್ನ್ ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಪುನ, ಅಸ್ಮಿತೆನ್ ತೋಜಿಪ್ಪಾವುನ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಸಂದರ್ಭೋದ ಕೃತಿಕ್ಕುಲುಲಾ ಪ್ರಕಟ ಆಂಡ್. ಸೀತಾನದಿ ಗಣಪಯ್ಯರನ "ಕೋಟಿ ಚೆನ್ನಯ ಪದ್ಯಾವಳಿ", ಕೆಮ್ಮೂರು ದೊಡ್ಡಣ್ಣ ಶಟ್ರನ “ತುಳುನಾಡ್ ಮಲ್ಲಿಗೆ", "ಸಾರೆಸದ ಪದೊಕುಲು, ಬಾಡೂರು ಜಗನ್ನಾಥ ರೈಕ್ಕುಲೆನ 'ಸತ್ಯದ ಚಿತ್ತೊ", "ತುಳು ನಾಟಕೊದ ತುಂಡು ಪದೊಕ್ಕುಲು", ಕೆ. ಗಂಗಾಧರ ರಾಮಚಂದ್ರರೆನ "ತುಳು ಪದ್ಯಮಾಲಿಕೆ ಉಂದು ಮಾತ ಈ ಮಣ್ಣಿದ ಮೂಲೊನ್ ಬೊಕ್ಕ ಸಂಸ್ಕೃತಿನ್ ಕಟ್ಸ್ದ್ ಕೊರುದು ದುಂಬು ಪೋವೊಡಾಯಿನ ಸಾದಿನ್ ತೋಜಿಪ್ಪಾಂಡ್. ನಮ್ಮಾನ ತಪ್ಪು-ದೌರ್ಬಲ್ಯೂಲೆನ್ ತೆರಿದ್, ಅವೆನ್ ಸರಿ ಮಲ್ಲೊಂದು ಎಂಚ ದುಂಬು ಪೋವೊಡು ಪನ್ನುನ ವಿಚಾರೊನ್ಲಾ ಕಾವ್ಯ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಮುಖಾಂತರ ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಪಂಡಿನೆನ್ ನಮ ತೂವೊಲಿ (ಇನಿ ನಮ್ಮ ಅವಿಭಜಿತ ಜಿಲ್ಲೆ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರೋಡು ಮಲ್ಲಿನ ಮಾಮಲ್ಲ ಕ್ರಾಂತಿದ ಪಿರವುಡು ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಎಲ್ಯ ಎಲ್ಯ ಪ್ರಯತ್ನಲು ಇತ್ತ್ಂಡ್), ಜನೊಕುಲೆಗ್ ಸತ್ಯ ನೀತಿದ ಸಾದಿ ತೋಜಿಪ್ಪಾದ್, ಗೈಮೆದ (ಬೆನ್ನುನ) ಪಾಠ ಕಲ್ಪಾದ್ ಬದ್ಡ್ ಎಂಚ ದುಂಬು ಬರೊಡು ಪನೈನ್ ಪಂಡೆರ್. ನರ್ಕಳ ಮಾರಪ್ಪ ಶೆಟ್ರನ "ಅಮಲ್ ದೆಪ್ಪಡೆ" (1929), ಬಡಕಬೈಲ್ ಪರಮೇಶ್ವರಯ್ಕೆರೆನ "ತುಳು ನೀತಿ ಪದ್ಯೋಲು (1925), ಮೋನಪ್ಪ ತಿಂಗಳಾಯರ 'ತುಳು ಪದ್ಯಾವಳಿ" (1930), ನಾರಾಯಣ ಕಿಲ್ಲೆರೆನ "ಕಾನಿಗೆ" (1932), ದುಂಬಾಯಿ ಕೃತಿಕ್ಕುಲು ನಮನ್ ಎಡ್ಡೆ ಸಾದಿಡ್ ಪೋವೊಡಾಯಿನ ಅಗತ್ಯನು ಪಂಡ್ದ್ ಕೊರ್ಂಡ್. ಈ ದೈರೊಸಾಂತೊನದ ಬೆರಿಸಹಾಯೊನು ಬೆರಿಕ್ ಕಟ್ಟೋಂದು ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ದುಂಬು ಪಿರವು ತುಳು ಜನೊಕ್ಕುಲು ಬದ್ ನಾಡೊಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ಊರುಲೆಗ್ ಪೋಯೆರ್. ಬೊಂಬ್ಯಾ, ಬೆಂಗಳೂರು ಇಂಚ ಪಿದಾಯಿ ಪೋದು ಅಕುಲೆನ ಬದಕ್, ಆಲೋಚನಾ ಕ್ರಮ ಶ್ರೀಮಂತ ಆಂಡ್, · ಅನುಭವ ವಿಸ್ತಾರ ಆಂಡ್. ಸಾಹಿತ್ಯ ರಚನೆಗ್ ದುಂಬು ನಮ್ಮ ಬದ್ದ ಪಂಚಾಂಗೊನು ಗಟ್ಟಿ ಮಲ್ಲೊನೊಡು ಪನ್ನುನ ಪಾತೆರೊ ತುಳುತ್ತ ಮಟ್ಟಿಗ್ ಸತ್ಯವಾದ್ ತೋಜುಂಡು, ತಂಕೊ ಬೊಕ್ಕ ಉದ್ಯಮಶೀಲತೆನ್ ಮೂಲಮಂತ್ರವಾದ್ ಗೆತೊಂದು ಬೇತೆ ಬೇತೆ ವ್ಯವಹಾರೊದ ಮುಕಾಂತ್ರ ಸುರುಕು ಜೀವನ ಮಟ್ಟೋನು ಸುದಾರಿತೆ. ಬೀಡಿ ಕಟ್ಟೋದ್, ಹೋಟೆಲ್ಡ್ ಬೆಂದ್ದ್, ಬೇರ ವೈವಾಟ್ ಮಲ್ತ್ದ್ ಕಾಸ್ ಮಲೆ, ಊರುದ ಗುಡಿ ಗುಂಡಾರೊಲೆನ್ ಉದ್ಧಾರ ಮಲ್ಲೆರ್. ವಾಣಿಜ್ಯ ವ್ಯವಹಾರ, ಬ್ಯಾಂಕ್ ವೈವಾಟ್ ಬುಲೆದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಆರೋಗ್ಯ ಸುಧಾರಣೆಗಾದ್ ಮಲ್ಲ ಮಲ್ಲ ಅತ್ಯಾಧುನಿಕ ಆಸ್ಪತ್ರೆಲೆನ್ ಸ್ಥಾಪನೆ ಮಲೆರ್. ಹಳ್ಳಿಹಳ್ಳಿಲೆಗ್ ಮಾರ್ಗ ಮಲೆರ್, ಕರೆಂಟ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್, ಶಾಲೆ, ಫೋನು, ಸರ್ಕಾರೊದ ಆಫೀಸುಲು ಹಳ್ಳಿದ ಮೂಲೆಗ್ಲಾ ಬರ್ಪಿಕ ಆಂಡ್. ಬದ್ನ್ ಬುಡಿನ ಸಾಹಿತ್ಯ ಇಜ್ಜಿ, ಬದ್ಲಾ ಸಾಹಿತೈಲಾ ಒದ್ದೊಟ್ಟುಗೇ ಪೋಪುನವು. ಬದ್, ಎಡ್ಡೆ ಆಂಡ ಸಾಹಿತ್ಕಲಾ ಎಡ್ಡೆ ಆಪುಂಡು. ಈ ಪಿಂದರಿಕೆ ಪೊಸ ದೇಕಿದ ಕಾವೊಗು ಅನುಭವದ್ರವ್ಯವಾದ್ ಒದಗ್ದ್ 50
