ಐಸಿರಿಗ್ ಕಳಸ ದೀತಿಲೆಕ ಆತ್‌ಂಡ್. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ವಿಶೇಷ ಪಂಡ್‌ಂಡ: ಪ್ರಾಕೃತಿಕವಾಯಿನ ಮಸ್ತ್ ವೈಶಿಷ್ಟ್ಯ ಉಪ್ಪುನ ತುಳುನಾಡ್‌ಗ್ ಪುರಾತನ ಇತಿಹಾಸ ಉಂಡು, ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಉಂಡು. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಇತಿಹಾಸದ ಪುಟೊಟು, ತುಳುನಾಡ್‌ದ ತುಳುವೆರೆನ ಪೌರುಷ ಅಜರಾಮರ ಆದ್ ಉಂಡು. ತುಳುತ ರಾಜೆ ಬಂಗ, ಚೌಟೆ, ಅಜಿರ್‌ ತುಳುನಾಡ್ನ್ ಆಳ್‌ದಿನ ತುಂಡರಸೆ. ಅಂಚೆನೆ ಝಾನ್ಸಿರಾಣಿ ಲಕ್ಷ್ಮೀಬಾಯಿ, ಕಿತ್ತೂರು ಚೆನ್ನಮ್ಮನ ಲೆಕ ತುಳುನಾಡ್ನ್ ಆಫ್‌ದಿನ ರಾಣಿ ಅಬ್ಬಕ್ಕ ದೇವಿ ನಮ್ಮ ದೇಶ್ಗು ಸ್ವಾತಂತ್ರಗಾದ್‌ ಹೋರಾಡ್‌ ವೀರ ಮರಣೋನ್ ಹೊಂದಿನ ಮಹಿಳೆ, ಅಂಚೆನೆ ತುಳುನಾಡ್‌ದ ದೇವಮಂದಿರೊಲು, ಧರ್ಮಸ್ಥಳ, ಕದ್ರಿ ಮಂಜುನಾಥ, ಸೋಮೇಶ್ವರದ ಸೋಮನಾಥೇಶ್ವರ, ಮಂಗಳೂರ್‌ ಮಂಗಳಾದೇವಿ, ಕಟೀಲ್‌ ದುರ್ಗಾಪರಮೇಶ್ವರಿ. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ಮಸ್ತ್ ದೇವಸ್ಥಾನೊಲು ಮೂಲು ಉಲ್ಲ. ತುಳುನಾಡ್‌ದ ಬೊಕ್ಕೊಂಜಿ ವಿಶೇಷವಾಯಿನವು ದೈವೋಲು, ತುಳುನಾಡ್‌ದ ದೈವೊಲೆಗ್ ಬಾರಿ ಕಾರ್ನಿಕ ಉಂಡು ಪಂಡ್‌ದ್ ಪನ್ಸೆರ್. ನಾಡ್‌ಡ್ ಇತ್ತಿನ ಮನೆದೈವ, ಗ್ರಾಮ ದೈವ, ಊರು ದೈವ, ಮಾಗಣೆ ದೈವೊಲು ನಮ್ಮ ತುಳುನಾಡ್ನ್ ಮಳೆ ಬುಲೆಟ್, ರೋಗರುಜಿನೊಡ್ ಜನಕುಲೆನ್ ಸದಾ ಕಾಪಾಡುಂಡು ಪನ್ನುನ ನಂಬಿಕೆ ಉಂಡು. ಇಂಚಿತ್ತಿನ ತುಳುನಾಡ್‌ಡ್‌ ಕೆಲವು ವಿಶೇಷವಾಯಿನ ಮುರುಗ -ಪಕ್ಕಿಲು ಉಲ್ಲ. ಕೆಲವು ಮುರ್ಗೊಲೆನ ಪಟ್ಟಿ ಮೂಲುಂಡು. ಮುರ್‌ಗೊಲು ಕಾಡ್‌ಂಜಿ, ಬೆರು, ಮುಯ್ಯರ್ (ಮುಗೇರ್), ಮುಳ್ಳುಪಂಜಿ, ಬರಿಂಕ, ಮುಂಗುಲಿ, ಕುದುಕೆ, ಚೆನ್ನೆನಾಯಿ(ತೋಳ), ಆನೆ, ಕಾಟಿ, ಜಿಂಕೆ, ಪಿಲಿ, ಚಿಪ್ಪುಪಂಜಿ, ಮಂಗೆ, ಮುಜು ಇತ್ಯಾದಿಲು. ಪಕ್ಕಿಲು ಪುದ, ಕಾಡ್‌ಪುದ, ಕೇಂಕನ್ (ಕಾಡುಕೋಳಿ), ಕೊರುಂಗು (ಕೊಕ್ಕರೆ), ಕುಪುಲು, ಗುರ್‌ಬಿ(ಗುಬ್ಬಿ), ಬಜಕ್ಕೆ ಪಕ್ಕಿ, ಮೈನಾ, ಗಿಳಿ, ಕೋಗಿಲೆ, ಬಾವಲಿ, ಮರಕುಡುವೆ (ಮರಕುಟುಕ), ಗಿಡಿ (ಗಿಡುಗ) ಕರು (ರಣಹದ್ದು) ಇತ್ಯಾದಿಲು. ಈತ್ ಮಾತ ಮುರುಗ - ಪಕ್ಕಿಲು ಇತ್ತ್ಂಡಲ ಇಂದೆಟ್ ಕೆಲವು ಪೂರ್ತಿ ನಾಶ ಆತ್‌ಂಡ್. ಕೆಲವೆತ ಸಂತತಿ ಕೇವಲ ಬೆರಳೆಣಿಕೆದಾತ್ ಉಂಡು, ವಿಶೇಷವಾದ ಕೆಲವು ಉಚ್ಚುಲು. ಪೆರ್ಮರಿ, ಶಂಖಪಾಳೆ (ಕಾಳಿಂಗ ಸರ್ಪ) ಸಂತತಿಲ ಮಸ್ತ್ ಕಮ್ಮಿಯಾತ್‌ಂಡ್. ನೇಕ್ ಮೂಲ ಕಾರಣ: ಕಾಡ್ ನಾಶ, ಪರಿಸರೋದ ಮಾಲಿನ್ಯ, ವಿಷಯುಕ್ತ ಕೀಟನಾಶಕೊದ ಬಳಕೆ, ಬೊಂಟೆ ಇತ್ಯಾದಿಲು. ಜನಕುಲು ಅಕುಲೆನ ದುರಾಸೆಗೋಸ್ಕರ ಕಾಡ್‌ನ್ ಪೂರಾ ಕಡ್‌ತ್‌ ಮಲ್ಲ ಇಲ್ಫ್ ಕಟ್ಟುವೆರ್. ಕಾಡ್‌ನೆ ನಂಬುದಿತ್ತಿನ ಮುರುಗ, ಪಕ್ಕಿಲು ಉಪ್ಪೆರೆ ಆಶ್ರಯ ಇಜ್ಜಂದ ಅವನತಿ 186
