ಕಡಲ ಕರೆತ ಕಲೆತ ಕೊಡಿಪು ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯೆ ಕಡಲ ಕರೆತ ತುಳುನಾಡ್... ಅವು 1917ನೇ ವರ್ಸೊ, ಬುಳೆ-ಸಿಲೆ, ಬದ್ಕ್ ಭಾಗ್ಯದ ಐಸ್ರ ದಿಂಜಿದಿತ್ತಿನ ನಮ್ಮ ದೇಸೊ ಬ್ರಿಟಿಸೆರೆನ ಪುಂಡಿದುಲಯಿ ತಿಕ್ಕದ್ ಪೊಡಿಯಾವೊಂದಿತ್ತಿನ ಕಾಲ. ನಮ್ಮ ಮಾತೆಲ್ಲಾ ಒಂಜಾದ್ ಬ್ರಿಟಿಸೆರೆನ ಕೈಡ್ ದೇಸೊನು ಒರಿಪಾವೊಡುಂದು ಗಾಂಧಿಯರ್ ಲೆಪ್ಪು ಕೊರಿತ್ತೆರ್. ಅವೆಕ್ ಬೋಡಾದ್ ದೇಸೊದ ಊರು ಊರುಗಾ ಗಾಂಧಿಯ ಪೋವೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಇಂಚಿತ್ತಿ ಸಂದರ್ಬೊಡೇ ಗಾಂಧಿಯ ಪರಶುರಾಮ ಸೃಷ್ಟಿದ ಊರುಂದು ನಂಬೊಲಿಗೆ ಪಡೆಯಿಂಚಿ ನಮ್ಮ ಈ ತುಳುನಾಡ್ದ ಕುಡ್ಲಗ್ ಬತ್ತಿತ್ತೆರ್. ಮಸ್ತ್ ಜನ ಸೇರಿತ್ತಿನ ಸಭೆಟ್ ಗಾಂಧಿಯೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯದ ಬಗೆಟ್ ಪಾತೆರೊಂದಿತ್ತೆರ್. ಬ್ರಿಟಿಷೆರೆನ್ ನಮ್ಮ ದೇಸೊಡ್ಡು ಪಿದಾಯಿ ಪಾಡುನ ಬಗೆಟ್ ಜನಕುಲೆನ ಒಟ್ಟಿಗೆ ಪಾತೆರಕತೆ ಮಲ್ಲೊಂದಿತ್ತೆರ್, ಆತಾನಗ ಒರ್ತಿ 14 ವರ್ಸೊದ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ ಎಡ್ಡೆ ತಂಕೊಡು ಗಾಂಧಿಯೆರೆನ ಕೈತಡೆ ಪೋದು ಉಂತ್ಯಲ್. ಗಾಂಧರ್ ಬಾರಿ ಅಚ್ಚಿರೊಡು “ಏರಮ್ಯಾ ಬಾಲೆ ಈ? ನಿನ್ನ ಪುದರ್ ಎಂಚ?' ಪಂಡ್ದ್ ಕೇಂಡರ್, “ಎನ್ನ ಪುದರ್ ಕಮಲಾದೇವಿ ಪಂಡ್ದ್, ಎಂಕ್ಲಾ ಈರೆನೊಟ್ಟಿಗೆ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಚಳುವಳಿಡ್ ಸೇರೊನೊಡು ಪನ್ನಿನ ಆಸೆ ಉಂಡು, ಎನನ್ಲಾ ಈರೆನೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇರಾವೊನ್ನೆ' ಪಂಡಲ್ ಆ ಪೊಣ್ಣು ಮಗಳ್, ಗಾಂಧಿಯೆರೆಗ್ ಕುಸಿಟ್ ಕಣ್ ದಿಂಜಿದ್ ಬತ್ತ್ಂಡ್. ಪೊಣ್ಣನ ತರೆ ಪೂಜಿದ್ ಪಂಡೆರ್. “ಬಾರಿ ಎಡ್ಡೆ ಸಂಗತಿ ಮಗ, ನಿನ್ನಂಚಿನ ಎಡ್ಡೆ ತಂಕೊದ ಜನೊಕ್ಕೇ ಇತ್ತೆ ಬೋಡಾಯಿನೆ. ಆಂಡ ಈ ಈವ್ ಬೇಗ ಎಂಕ್ಲನೊಟ್ಟಿಗೆ ಬರುನೆ ಬೊಡ್ಡಿ ಒಂತೆ ಸಮಯ ಕರಿಬೊಕ್ಕ ನಿನನ್ಲಾ ಈ ಕಜ್ಜೆಗು ಸೇರಾವೊನುವೆ.' ಆಲೆಗ್ ಮಸ್ತ್ ಕುಸಿ ಆಂಡ್. ವರ್ಸೊಲು ಕರಿದ್ ಪೋಯ. 1924ನೇ ಇಸ್ವಿಡ್ ಕಮಲಾ ದೇವಿಗೆ ಎನ್.ಎಸ್. ಹರ್ಡಿಕರನ ಗುರ್ತ ಆಂಡ್. ಆರೆನೊಟ್ಟಿಗೆ ಸೇವಾದಲ ಸೇರೊಂದು ಸಮಾಜ ಸೇವೆದ ಕೆಲಸೊನು ಸುರು ಮಲ್ಲೆರ್. ಕಮಲಾದೇವಿ ಚಟ್ಟೋಪಾಧ್ಯಾಯೆರ್ / 1
